Methodologie
Hoe we wachttijden meten en presenteren
Volledig openbare data, conservatieve interpretatie. We voegen geen schattingen toe waar we ze niet kunnen verantwoorden.
Datafrequentie
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) verzamelt elke twee weken de wachttijden van alle ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra die onder de Wmg vallen. Ziekenhuizen leveren een nieuwe meting per verrichting binnen die twee-weekse cyclus. Wij synchroniseren onze dataset binnen 24 uur na elke NZa-publicatie en tonen op iedere pagina de peildatum waarop de cijfers gebaseerd zijn.
Wat is een wachttijd?
De NZa onderscheidt drie soorten wachttijd, die we 1-op-1 overnemen:
- Polikliniekbezoek — de tijd tussen aanmelding en het eerste bezoek aan de specialist of polikliniek.
- Diagnostiek — de tijd tussen de afspraak en het uitvoeren van diagnostisch onderzoek (echo, MRI, bloedonderzoek, etc).
- Behandeling — de tijd tussen de beslissing om te behandelen en de daadwerkelijke uitvoering van de behandeling.
Treeknormen
De Treeknorm is een maximaal aanvaardbare wachttijd, vastgesteld in een afspraak tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders. We vergelijken elke meting tegen de bijbehorende Treeknorm en geven zichtbaar weer wanneer de wachttijd boven die norm uitkomt. Een overschrijding is geen oordeel: het is een signaal dat de gangbare standaard wordt overschreden.
Trends en delta's
De trend per verrichting berekenen we over de metingen van de laatste twaalf maanden: een rechte lijn door de wachttijden, plus een toets of de richting echt is en geen toeval. We labellen een trend als stijgend of dalend wanneer de gemiddelde verandering meer dan 0,5 dag per maand bedraagt, en anders als stabiel. De 12-maands historie tonen we als sparkline naast elke meting.
Totaal traject: een indicatie
Op een behandelingspagina zie je soms een totaal traject. Dat is de wachttijd voor de eerste afspraak bij de specialist plus de wachttijd voor de behandeling zelf, bij dezelfde locatie. We tonen het alleen als die locatie beide wachttijden publiceert.
Het blijft een indicatie. De NZa meet de wachttijd voor een behandeling vanaf het moment dat jij en de specialist samen besluiten tot die behandeling. Tussen de eerste afspraak en dat besluit zit vaak nog onderzoek, zoals een scan. Die tijd tellen we niet mee: onderzoek gebeurt vaak tijdens of vlak na de eerste afspraak, en hoe lang het duurt verschilt per persoon. In werkelijkheid kan het traject dus langer zijn.
Waar de ziekenhuisinformatie vandaan komt
Adres, contact, parkeren, openbaar vervoer en voorzieningen zoeken we per locatie uit. Elk ziekenhuisprofiel heeft een eigen bronnenlijst, meestal pagina's van het ziekenhuis zelf, met de datum waarop we ze bekeken. Op de ziekenhuispagina zie je die bronnen en de datum van de laatste controle. Wat we niet met een bron kunnen onderbouwen, laten we weg.
Haltes, lijnen en parkeerterreinen in de buurt vullen we soms aan met gegevens uit OpenStreetMap. Die gegevens zijn van de OpenStreetMap-bijdragers en vallen onder de Open Database License (ODbL). Waar we ze gebruiken, staat “© OpenStreetMap-bijdragers” bij het blok.
Onder elke foto staat waar hij vandaan komt. Bij een open licentie is dat de maker en de licentie, anders de organisatie, met een link naar de bron.
Bekende beperkingen
- Reactietijd — een wachttijd op zorgadvies.nl is altijd minimaal twee weken oud. Voor de meest recente situatie verwijzen we naar het ziekenhuis zelf.
- Niet alle behandelingen — de NZa-dataset dekt de meest voorkomende verrichtingen. Subspecialistische ingrepen kunnen ontbreken.
- Geen kwaliteitsmeting — wachttijd is een logistieke maat, niet een kwaliteitsindicator. Voor reviews en uitkomstdata verwijzen we naar specifieke kwaliteitsplatforms zoals zorgkaartnederland.nl.
- Patient-mix — een korte wachttijd kan duiden op overcapaciteit, een lange op een complexe patient-populatie. Vergelijking is een startpunt, geen eindoordeel.
Updates en correcties
Constatering van fouten of toelichtingen op data kun je melden via het feedback-kanaal van zorgadvies.nl. Correcties die we toepassen op de data, communiceren we transparant in de release-notes van het betreffende cyclus.
Bronvermelding
Lees Bronnen voor de volledige lijst van datasets, richtlijnen en publicaties die we gebruiken.