Zorgadvies
Briefing · ISO-week 40 · 2026

Wachttijden-briefing, 29 sep 2026

Het landelijk beeld voor behandeling daalt met 1.0 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 55.8% over alle metingen heen. 298 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 15 sep 2026 → 29 sep 2026N metingen nu: 9.095Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
43.8d
-0.3 dvs 44.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
24.1d
+0.3 dvs 23.9 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
55.3d
-1 dvs 56.3 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
55.8%
+0.1 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Behandeling vanwege apneu (CPAP, operatieve behandeling) (kno, longgeneeskunde)

Het landelijke gemiddelde voor Behandeling vanwege apneu (CPAP, operatieve behandeling) (kno, longgeneeskunde) (KNO (302) / Longgeneeskunde (322)) is in twee weken gestegen van 45.0 d naar 58.4 d. 28 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
45.0 d
Nu
58.4 d
Verandering
+13.4 d (+29.8%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 42.9 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+17.7 d boven gem.
Diagnostiek
+8.0 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+17.2 d boven gem.
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek

49.5% van de metingen zit binnen norm — 0.7 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 51% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
50.2%
Huidig
49.5%
Δ procentpunt
−0.7 pp
Aandachttrend

Structureel stijgende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
30
p-waarde
4.7e-2
Richting
↑ slechter
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
43.8 d nu
+1: 43.8 d+2: 43.5 d80% PI ±3.3 d
Diagnostiek
24.1 d nu
+1: 24.1 d+2: 23.8 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
55.3 d nu
+1: 56.1 d+2: 56.7 d80% PI ±3.9 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Universitair Medisch Centrum Groningen, locatie Groningen
Groningen
Geïsoleerde/ op zichzelf staande baarmoederverwijdering (gynaecologie)
Behandeling
169 d69.4 d+99.6 d+66.2σ
Tergooi locactie Hilversum
Hilversum
Operatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)
Behandeling
63 d7.8 d+55.3 d+40.7σ
Spaarne Gasthuis Noord, loc. Haarlem
Haarlem
Revalidatie
Polikliniekbezoek
200 d34.8 d+165.2 d+27.6σ
IJsselland Ziekenhuis
Capelle aan den IJssel
Chirurgie (heelkunde) - Vaatchirurgie
Polikliniekbezoek
83 d10.6 d+72.4 d+17.1σ
Isala klinieken, loc. Zwolle
Zwolle
Chirurgie (heelkunde) - Algemeen
Polikliniekbezoek
133 d33.2 d+99.8 d+13.4σ
Dijklander Ziekenhuis
Hoorn
Gynaecologie - Incontinentie voor de vrouw
Polikliniekbezoek
180 d47.1 d+132.9 d+13.2σ
Dijklander Ziekenhuis
Hoorn
Gynaecologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
180 d47.1 d+132.9 d+13.2σ
Dijklander Ziekenhuis, Poli Enkhuizen
Enkhuizen
Gynaecologie - Incontinentie voor de vrouw
Polikliniekbezoek
180 d47.1 d+132.9 d+13.2σ
Dijklander Ziekenhuis, Poli Enkhuizen
Enkhuizen
Gynaecologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
180 d47.1 d+132.9 d+13.2σ
Dijklander Ziekenhuis, locatie Purmerend
Purmerend
Gynaecologie - Incontinentie voor de vrouw
Polikliniekbezoek
180 d46.3 d+133.8 d+13.0σ
Dijklander Ziekenhuis, locatie Purmerend
Purmerend
Gynaecologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
180 d46.3 d+133.8 d+13.0σ
Medisch Centrum Leeuwarden B.V.
Leeuwarden
Röntgen (radiologie)
Diagnostiek
8 d1.7 d+6.3 d+12.9σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 43.8 d
Diagnostiek
landelijk 24.1 d
Behandeling
landelijk 55.3 d
Brabant
35.8 d
−8.0 d
25.0 d
+0.9 d
41.0 d
−14.3 d
Euregio
54.3 d
+10.5 d
21.4 d
−2.7 d
59.1 d
+3.8 d
Limburg
28.3 d
−15.5 d
13.9 d
−10.2 d
59.0 d
+3.7 d
Midden-NL
33.9 d
−9.9 d
19.4 d
−4.7 d
52.6 d
−2.7 d
Noord-NL
61.0 d
+17.2 d
32.1 d
+8.0 d
73.0 d
+17.7 d
Noordwest-NL
29.1 d
−14.7 d
12.1 d
−12.0 d
58.7 d
+3.4 d
Oost
50.1 d
+6.3 d
27.6 d
+3.5 d
57.6 d
+2.3 d
SpzNet AMC
35.1 d
−8.7 d
21.0 d
−3.1 d
48.1 d
−7.2 d
West
48.6 d
+4.8 d
35.1 d
+11.0 d
77.0 d
+21.7 d
Zuidwest-NL
45.6 d
+1.8 d
26.4 d
+2.3 d
55.7 d
+0.4 d
Zwolle
63.8 d
+20.0 d
28.2 d
+4.1 d
49.1 d
−6.2 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)49.5%

2.516 van 5.084 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)73.2%

1.033 van 1.412 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)58.7%

1.526 van 2.599 metingen binnen norm

4.020 van 9.095 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 31 mrt 2026 (≈ 6 maanden geleden) zat 48.1% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.1%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachtanomalie

298 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
463
Dalen (z ≤ −2)
401
Extreem (|z| ≥ 3)
298
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 0.6 procentpunt naar 73.2%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
72.6%
Huidig
73.2%
Δ procentpunt
+0.6 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 1.5 procentpunt naar 58.7%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
57.2%
Huidig
58.7%
Δ procentpunt
+1.5 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-30
p-waarde
4.7e-2
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Transgender zorg

Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 193.2 d terug naar 175.9 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
193.2 d
Nu
175.9 d
Verandering
−17.3 d (−9.0%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.