Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 15 sep 2026. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 38 · 2026

Wachttijden-briefing, 15 sep 2026

Het landelijk beeld voor diagnostiek daalt met 1.5 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 55.7% over alle metingen heen. 269 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 1 sep 2026 → 15 sep 2026N metingen nu: 8.760Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
44.1d
+0.1 dvs 44.0 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
23.9d
-1.5 dvs 25.3 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
56.3d
-0.5 dvs 56.7 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
55.7%
+0.6 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Aortocoronaire bypass-operatie als zelfstandige verrichting (cardiopulmonale chirurgie)

Het landelijke gemiddelde voor Aortocoronaire bypass-operatie als zelfstandige verrichting (cardiopulmonale chirurgie) (Cardiopulmonale chirurgie (328)) is in twee weken gestegen van 31.9 d naar 40.7 d. 10 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
31.9 d
Nu
40.7 d
Verandering
+8.8 d (+27.6%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 47.8 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+19.3 d boven gem.
Diagnostiek
+9.5 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+19.0 d boven gem.
Aandachttrend

Structureel stijgende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
36
p-waarde
1.6e-2
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

269 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
435
Dalen (z ≤ −2)
348
Extreem (|z| ≥ 3)
269
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
44.1 d nu
+1: 44.3 d+2: 44.1 d80% PI ±3.3 d
Diagnostiek
23.9 d nu
+1: 24.1 d+2: 23.9 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
56.3 d nu
+1: 56.8 d+2: 57.7 d80% PI ±3.9 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Ziekenhuis Nij Smellinghe, locatie Drachten
Drachten
Maag, darm en leverziekten - Algemeen
Polikliniekbezoek
90 d180.8 d-90.8 d-200.7σ
Stichting Zaans Medisch Centrum
Zaandam
Hartkatheterisatie (cardiologie)
Behandeling
107 d16.5 d+90.5 d+37.2σ
Treant Zorggroep, locatie Refaja
Stadskanaal
Galblaasverwijdering (heelkunde)
Behandeling
71 d21.3 d+49.7 d+24.6σ
Albert Schweitzer Zkh., loc. Sliedrecht
Sliedrecht
Cardiologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
256 d33.8 d+222.2 d+23.4σ
Maasstad Ziekenhuis, loc. Rotterdam
Rotterdam
(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
Behandeling
95 d189.6 d-94.6 d-21.8σ
Alrijne Ziekenhuis Alphen aan den Rijn
Alphen aan den Rijn
Echografie (radiologie)
Diagnostiek
111 d10.0 d+101.0 d+19.9σ
Amphia locatie Molengracht
Breda
Initiële staaroperatie (oogheelkunde)
Behandeling
122 d50.5 d+71.5 d+19.0σ
Optegra Eye Clinics
Boxtel
Oogheelkunde - Algemeen
Polikliniekbezoek
10 d0.6 d+9.4 d+18.3σ
Optegra Eye Clinics
Boxtel
Oogheelkunde - Staar
Polikliniekbezoek
10 d0.6 d+9.4 d+18.3σ
Treant Zorggroep, locatie Refaja
Stadskanaal
Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)
Behandeling
96 d40.4 d+55.6 d+18.0σ
Viecuri MC Voor Noord-Limburg, loc. Venlo
Venlo
Kaakchirurgie
Polikliniekbezoek
10 d0.6 d+9.4 d+17.6σ
Stichting Jeroen Bosch Ziekenhuis - locatie 's Hertogenbosch
's-Hertogenbosch
Reumatologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
36 d21.3 d+14.8 d+17.0σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 44.1 d
Diagnostiek
landelijk 23.8 d
Behandeling
landelijk 56.3 d
Brabant
35.1 d
−9.0 d
23.6 d
−0.2 d
42.4 d
−13.9 d
Euregio
54.6 d
+10.5 d
20.7 d
−3.1 d
56.9 d
+0.6 d
Limburg
35.5 d
−8.6 d
13.6 d
−10.2 d
69.8 d
+13.5 d
Midden-NL
31.9 d
−12.2 d
23.3 d
−0.5 d
52.3 d
−4.0 d
Noord-NL
63.1 d
+19.0 d
33.3 d
+9.5 d
75.6 d
+19.3 d
Noordwest-NL
27.4 d
−16.7 d
12.6 d
−11.2 d
53.0 d
−3.3 d
Oost
50.6 d
+6.5 d
27.9 d
+4.1 d
57.9 d
+1.6 d
SpzNet AMC
29.9 d
−14.2 d
17.1 d
−6.7 d
50.9 d
−5.4 d
West
48.7 d
+4.6 d
34.3 d
+10.5 d
79.0 d
+22.7 d
Zuidwest-NL
46.7 d
+2.6 d
28.5 d
+4.7 d
54.3 d
−2.0 d
Zwolle
65.3 d
+21.2 d
24.6 d
+0.8 d
49.3 d
−7.0 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)50.2%

2.456 van 4.893 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)72.6%

1.006 van 1.386 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)57.2%

1.420 van 2.481 metingen binnen norm

3.878 van 8.760 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 17 mrt 2026 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.7% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.3%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Positieftrend

Diagnostiek verbetert landelijk

Het landelijke gemiddelde daalde met −1.5 d — een breed positief signaal voor diagnostiek.

Vorige peildatum
25.3 d
Huidige peildatum
23.9 d
Verandering
−1.5 d
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 1.0 procentpunt naar 72.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
71.6%
Huidig
72.6%
Δ procentpunt
+1.0 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 1.9 procentpunt naar 57.2%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
55.3%
Huidig
57.2%
Δ procentpunt
+1.9 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Ablatie (cardiologie)

Ablatie (cardiologie) (Cardiologie (320)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 105.0 d terug naar 95.1 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
105.0 d
Nu
95.1 d
Verandering
−9.9 d (−9.4%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.