Behandeling loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +4.9 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.
Vorige peildatum
54.5 d
Huidige peildatum
59.4 d
Verandering
+4.9 d
Je bekijkt een eerdere briefing van 18 aug 2026. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 34 · 2026
Wachttijden-briefing, 18 aug 2026
Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 4.9 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 51.8% over alle metingen heen. 297 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 4 aug 2026 → 18 aug 2026N metingen nu: 7.877Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
46.1d
+0.6 dvs 45.5 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
24.4d
-1.7 dvs 26.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
59.4d
+4.9 dvs 54.5 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
51.8%
-1.2 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Treeknorm-naleving zakt voor behandeling
50.9% van de metingen zit binnen norm — 6.1 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 49% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
57.0%
Huidig
50.9%
Δ procentpunt
−6.1 pp
Grote stijger: (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
Het landelijke gemiddelde voor (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) is in twee weken gestegen van 30.0 d naar 48.2 d. 42 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
30.0 d
Nu
48.2 d
Verandering
+18.2 d (+60.7%)
Regio Noord-NL loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 40.7 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+14.8 d boven gem.
Diagnostiek
+8.8 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+17.1 d boven gem.
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
46.1 d nu+1: 46.1 d+2: 46.3 d80% PI ±3.3 d
Diagnostiek
24.4 d nu+1: 24.9 d+2: 24.9 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
59.4 d nu+1: 57.8 d+2: 58.5 d80% PI ±3.9 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)30.0 → 48.2 d+18.2 d
- Operatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)50.9 → 66.6 d+15.7 d
- Operatieve behandeling contractuur van Dupuytren (plastische chirurgie)48.3 → 63.7 d+15.4 d
- Operatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)70.4 → 85.5 d+15.1 d
- Initiële totale knie vervanging (orthopedie)71.7 → 83.9 d+12.2 d
- Operatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)68.2 → 76.1 d+7.9 d
Dalers — wachttijd korter
- Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)101.7 → 56.8 d-44.9 d
- Slaapapnoe diagnostisch onderzoek / screening (kno, longgeneeskunde, neurologie)59.7 → 47.2 d-12.5 d
- Neurochirurgie - Hernia nek48.1 → 38.6 d-9.5 d
- Neurochirurgie - Hernia rug45.6 → 36.4 d-9.2 d
- Slaaponderzoek / Polysomnografie (kno, longgeneeskunde, neurologie)47.1 → 40.0 d-7.1 d
- Colonscopie46.4 → 40.3 d-6.1 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Treant Zorggroep, locatie Scheper72 → 352+280 dTonsillectomie en/of adenotomie (kno)
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Nieuwegein154 → 332+178 dPlaatsen middenoorbeluchtingsbuisjes (kno)
- OLVG West57 → 206+149 dOperatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)
- Isala Kampen71 → 205+134 dOogheelkunde - Staar
- Deventer Ziekenhuis, locatie Deventer10 → 140+130 dInterne geneeskunde - Nefrologie
- Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp62 → 189+127 dOperatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)
- Dijklander Ziekenhuis, locatie Purmerend59 → 186+127 dTonsillectomie en/of adenotomie (kno)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Elst24 → 143+119 dMammografie (radiologie)
- Ziekenhuisgroep Twente, locatie Almelo66 → 184+118 dMaag, darm en leverziekten - Algemeen
- Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis, locatie Dirksland22 → 139+117 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
Snelste verbeteringen
- Medisch Spectrum Twente, loc. Enschede360 → 92-268 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Treant Zorggroep, locatie Scheper287 → 39-248 dGalblaasverwijdering (heelkunde)
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Nieuwegein327 → 154-173 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Diakonessenhuis Utrecht150 → 20-130 dReumatologie - Algemeen
- Stichting BovenIJ163 → 54-109 dOperatieve behandeling contractuur van Dupuytren (plastische chirurgie)
- Diakonessenhuis Zeist150 → 44-106 dReumatologie - Algemeen
- Isala klinieken, loc. Zwolle112 → 8-104 dNeurologie - Algemeen
- Treant Zorggroep, locatie Scheper163 → 65-98 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem191 → 97-94 dGalblaasverwijdering (heelkunde)
- HagaZiekenhuis, locatie Zoetermeer240 → 150-90 dOoglidcorrectie (oogheelkunde)
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 46.1 d | Diagnostiek landelijk 24.4 d | Behandeling landelijk 59.4 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 46.3 d +0.2 d | 26.5 d +2.1 d | 57.7 d −1.7 d |
| Euregio | 56.2 d +10.1 d | 21.4 d −3.0 d | 62.4 d +3.0 d |
| Limburg | 39.7 d −6.4 d | 16.1 d −8.3 d | 75.8 d +16.4 d |
| Midden-NL | 32.5 d −13.6 d | 26.1 d +1.7 d | 52.9 d −6.5 d |
| Noord-NL | 63.2 d +17.1 d | 33.2 d +8.8 d | 74.2 d +14.8 d |
| Noordwest-NL | 26.4 d −19.7 d | 11.1 d −13.3 d | 52.7 d −6.7 d |
| Oost | 49.0 d +2.9 d | 22.4 d −2.0 d | 57.3 d −2.1 d |
| SpzNet AMC | 31.7 d −14.4 d | 21.2 d −3.2 d | 47.6 d −11.8 d |
| West | 53.0 d +6.9 d | 36.7 d +12.3 d | 68.6 d +9.2 d |
| Zuidwest-NL | 49.2 d +3.1 d | 28.5 d +4.1 d | 62.1 d +2.7 d |
| Zwolle | 64.3 d +18.2 d | 27.6 d +3.2 d | 47.7 d −11.7 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)46.6%
2.078 van 4.462 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)71.6%
923 van 1.290 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)50.9%
1.082 van 2.125 metingen binnen norm
3.794 van 7.877 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Isala KampenPolikliniek+115.6 d bovenKampen · 19 metingen, 84% boven norm
- OLVG WestBehandeling+97.4 d bovenAmsterdam · 11 metingen, 82% boven norm
- Isala DiaconessenhuisPolikliniek+91.3 d bovenMeppel · 24 metingen, 71% boven norm
- Isala HeerdePolikliniek+84.1 d bovenHeerde · 13 metingen, 69% boven norm
- Martini ZiekenhuisBehandeling+73.2 d bovenGroningen · 19 metingen, 90% boven norm
- Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis, polikliniek SpijkenissePolikliniek+72.0 d bovenSpijkenisse · 5 metingen, 100% boven norm
- Ommelander Ziekenhuis GroningenPolikliniek+71.2 d bovenScheemda · 45 metingen, 80% boven norm
- HagaZiekenhuis, locatie Den HaagDiagnostiek+67.8 d bovenS Gravenhage · 13 metingen, 85% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 17 feb 2026 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.6% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 46.5%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.
Statistic S
50
p-waarde
7.8e-4
Richting
↑ slechter
297 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
522
Dalen (z ≤ −2)
370
Extreem (|z| ≥ 3)
297
Diagnostiek verbetert landelijk
Het landelijke gemiddelde daalde met −1.7 d — een breed positief signaal voor diagnostiek.
Vorige peildatum
26.1 d
Huidige peildatum
24.4 d
Verandering
−1.7 d
Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek
Compliance steeg met 3.3 procentpunt naar 71.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
68.3%
Huidig
71.6%
Δ procentpunt
+3.3 pp
Grote daler: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)
Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 101.7 d terug naar 56.8 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
101.7 d
Nu
56.8 d
Verandering
−44.9 d (−44.1%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.