Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 9 aug 2022. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 32 · 2022

Wachttijden-briefing, 9 aug 2022

Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 4.8 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 51.5% over alle metingen heen. 360 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 26 jul 2022 → 9 aug 2022N metingen nu: 8.134Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
39.2d
-0.8 dvs 40.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
22.2d
-0.8 dvs 23.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
67.5d
+4.8 dvs 62.8 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
51.5%
+0.6 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogtrend

Behandeling loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +4.8 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.

Vorige peildatum
62.8 d
Huidige peildatum
67.5 d
Verandering
+4.8 d
Hoogtreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor behandeling

48.3% van de metingen zit binnen norm — 4.0 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 52% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
52.3%
Huidig
48.3%
Δ procentpunt
−4.0 pp
Hoogverrichting

Grote stijger: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Het landelijke gemiddelde voor Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) is in twee weken gestegen van 85.6 d naar 120.4 d. 22 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
85.6 d
Nu
120.4 d
Verandering
+34.8 d (+40.7%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 65.4 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+45.7 d boven gem.
Diagnostiek
+12.6 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+7.2 d boven gem.
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
39.2 d nu
+1: 39.4 d+2: 40.0 d80% PI ±3.9 d
Diagnostiek
22.2 d nu
+1: 22.4 d+2: 22.5 d80% PI ±1.7 d
Behandeling
67.5 d nu
+1: 66.1 d+2: 66.5 d80% PI ±4.1 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Stijgers — oplopend

Dalers — wachttijd korter

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Academisch Ziekenhuis Maastricht
Maastricht
Orthopedie - Schouderklachten
Polikliniekbezoek
1831 d24.6 d+1806.4 d+142.5σ
Erasmus MC
Rotterdam
Orthopedie - Voet en/of enkelklachten
Polikliniekbezoek
120 d18.8 d+101.2 d+98.2σ
Stichting Zorgsaam Zeeuws-Vlaanderen
Terneuzen
Maag, darm en leverziekten - Algemeen
Polikliniekbezoek
44 d6.5 d+37.5 d+71.8σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
Interne geneeskunde - Endocrinologie
Polikliniekbezoek
268 d11.8 d+256.2 d+70.9σ
Saxenburgh, Polikliniek Ommen, loc. OMMEN
Ommen
Röntgen (radiologie)
Diagnostiek
14 d0.1 d+13.9 d+48.2σ
St. Rivas Zorggroep, locatie Beatrix Ziekenhuis
Gorinchem
Neurologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
56 d29.3 d+26.8 d+25.8σ
Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn
Apeldoorn
Operatieve behandeling prostaatcarcinoom (urologie)
Behandeling
253 d35.2 d+217.8 d+24.8σ
Saxenburgh Medisch Centrum, locatie Hardenberg
Hardenberg
Triggerfingerrelease (plastische chirurgie)
Behandeling
7 d14.1 d-7.1 d-24.5σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
MRI nek
Diagnostiek
90 d24.7 d+65.3 d+24.4σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
MRI hersenen
Diagnostiek
90 d24.7 d+65.3 d+24.4σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
MRI schouder(s)/bovenste extremiteit(en
Diagnostiek
90 d24.7 d+65.3 d+24.4σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
MRI heup(en)/ onderste extremiteit(en).
Diagnostiek
90 d24.7 d+65.3 d+24.4σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 39.2 d
Diagnostiek
landelijk 22.2 d
Behandeling
landelijk 67.5 d
Brabant
39.5 d
+0.3 d
18.7 d
−3.5 d
56.8 d
−10.7 d
Euregio
37.5 d
−1.7 d
26.3 d
+4.1 d
66.4 d
−1.1 d
Limburg
31.3 d
−7.9 d
11.9 d
−10.3 d
63.9 d
−3.6 d
Midden-NL
33.6 d
−5.6 d
24.9 d
+2.7 d
75.8 d
+8.3 d
Noord-NL
46.4 d
+7.2 d
34.8 d
+12.6 d
113.2 d
+45.7 d
Noordwest
26.4 d
−12.8 d
15.7 d
−6.5 d
68.2 d
+0.7 d
Oost
46.4 d
+7.2 d
30.7 d
+8.5 d
67.9 d
+0.4 d
SpzNet AMC
31.2 d
−8.0 d
16.3 d
−5.9 d
51.3 d
−16.2 d
West
47.4 d
+8.2 d
21.8 d
−0.4 d
65.6 d
−1.9 d
Zuidwest-NL
40.1 d
+0.9 d
25.6 d
+3.4 d
52.6 d
−14.9 d
Zwolle
51.8 d
+12.6 d
30.4 d
+8.2 d
83.2 d
+15.7 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)47.6%

2.175 van 4.566 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)70.2%

922 van 1.313 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)48.3%

1.090 van 2.255 metingen binnen norm

3.947 van 8.134 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 8 feb 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 58.7% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 45.6%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
54
p-waarde
2.8e-4
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

360 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
798
Dalen (z ≤ −2)
280
Extreem (|z| ≥ 3)
360
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 2.8 procentpunt naar 47.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
44.8%
Huidig
47.6%
Δ procentpunt
+2.8 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 1.1 procentpunt naar 70.2%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
69.1%
Huidig
70.2%
Δ procentpunt
+1.1 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Transgender zorg

Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 259.7 d terug naar 182.1 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
259.7 d
Nu
182.1 d
Verandering
−77.6 d (−29.9%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.