Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 20 sep 2022. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 38 · 2022

Wachttijden-briefing, 20 sep 2022

Het landelijk beeld voor behandeling daalt met 3.4 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 55.2% over alle metingen heen. 238 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 6 sep 2022 → 20 sep 2022N metingen nu: 7.743Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
36.4d
+0.1 dvs 36.3 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
22.0d
+1 dvs 21.0 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
66.3d
-3.4 dvs 69.7 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
55.2%
+0.7 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogtreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek

72.9% van de metingen zit binnen norm — 2.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 27% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
75.1%
Huidig
72.9%
Δ procentpunt
−2.2 pp
Hoogverrichting

Grote stijger: Transgender zorg

Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 45.8 d naar 219.7 d. 7 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
45.8 d
Nu
219.7 d
Verandering
+173.9 d (+379.7%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 66.0 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+38.0 d boven gem.
Diagnostiek
+17.8 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+10.1 d boven gem.
Aandachtforecast

Voorspelling: behandeling gaat de komende maand verder oplopen

Het forecast-model verwacht een eindstand van 68.6 d over twee peildata, gebaseerd op de helling van de afgelopen peildata. Het model is gebackest met walk-forward validatie; de werkelijke uitkomst valt doorgaans binnen ±0.9 d van de voorspelling.

Nu
66.3 d
+1 peildatum
67.4 d
+2 peildata
68.6 d
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
36.4 d nu
+1: 36.6 d+2: 36.5 d80% PI ±3.9 d
Diagnostiek
22.0 d nu
+1: 22.0 d+2: 22.0 d80% PI ±1.7 d
Behandeling
66.3 d nu
+1: 67.4 d+2: 68.6 d80% PI ±4.2 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Stijgers — oplopend

Dalers — wachttijd korter

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Maasziekenhuis Pantein, locatie Beugen
Beugen
Neurolyse perifere zenuw, waaronder carpaal tunnel syndroom (neurochirurgie)
Behandeling
62 d87.9 d-25.9 d-73.2σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
CT
Diagnostiek
276 d3.7 d+272.3 d+70.0σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
Urologie - algemeen
Polikliniekbezoek
78 d28.3 d+49.7 d+63.8σ
Antonius Ziekenhuis Sneek
Sneek
Oogheelkunde - Algemeen
Polikliniekbezoek
65 d29.8 d+35.2 d+60.9σ
Dijklander Ziekenhuis, locatie Hoorn
Hoorn
Chirurgie (heelkunde) - Vaatchirurgie
Polikliniekbezoek
30 d14.9 d+15.1 d+52.3σ
Medisch Centrum Leeuwarden, loc. Leeuwarden
Leeuwarden
Gynaecologie - Infertiliteit
Polikliniekbezoek
9 d26.8 d-17.8 d-45.8σ
Xpert Clinics Proctologie | Haarlem
Haarlem
Chirurgie (heelkunde) - Proctologie
Polikliniekbezoek
2 d14.7 d-12.7 d-25.7σ
Dijklander Ziekenhuis, locatie Hoorn
Hoorn
Slaaponderzoek / Polysomnografie (kno, longgeneeskunde, neurologie)
Diagnostiek
21 d50.5 d-29.5 d-23.7σ
Dijklander Ziekenhuis, locatie Hoorn
Hoorn
Slaapapnoe diagnostisch onderzoek / screening (kno, longgeneeskunde, neurologie)
Diagnostiek
21 d50.5 d-29.5 d-23.7σ
Ziekenhuis Rijnstate, locatie Zevenaar
Zevenaar
Initiële totale knie vervanging (orthopedie)
Behandeling
240 d83.8 d+156.3 d+23.4σ
Stichting Ceulen Klinieken | Amersfoort
Amersfoort
Behandeling spataderen (endovasculaire procedure) (dermatologie, heelkunde)
Behandeling
19 d29.7 d-10.7 d-20.7σ
Spijkenisse Medisch Centrum, loc. Spijkenisse
Spykenisse
Triggerfingerrelease (plastische chirurgie)
Behandeling
84 d29.2 d+54.8 d+20.1σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 36.4 d
Diagnostiek
landelijk 22.0 d
Behandeling
landelijk 66.3 d
Brabant
37.1 d
+0.7 d
18.6 d
−3.4 d
63.3 d
−3.0 d
Euregio
36.1 d
−0.3 d
17.9 d
−4.1 d
72.2 d
+5.9 d
Limburg
27.8 d
−8.6 d
13.0 d
−9.0 d
65.3 d
−1.0 d
Midden-NL
31.6 d
−4.8 d
24.8 d
+2.8 d
69.2 d
+2.9 d
Noord-NL
46.5 d
+10.1 d
39.8 d
+17.8 d
104.3 d
+38.0 d
Noordwest
26.6 d
−9.8 d
18.6 d
−3.4 d
66.3 d
+0.0 d
Oost
42.4 d
+6.0 d
25.7 d
+3.7 d
70.2 d
+3.9 d
SpzNet AMC
29.6 d
−6.8 d
13.5 d
−8.5 d
41.8 d
−24.5 d
West
44.5 d
+8.1 d
24.7 d
+2.7 d
60.4 d
−5.9 d
Zuidwest-NL
38.2 d
+1.8 d
23.5 d
+1.5 d
65.3 d
−1.0 d
Zwolle
39.8 d
+3.4 d
33.9 d
+11.9 d
66.6 d
+0.3 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)52.9%

2.233 van 4.223 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)72.9%

959 van 1.315 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)49.2%

1.085 van 2.205 metingen binnen norm

3.466 van 7.743 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 22 mrt 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 56.1% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.3%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Structureel stijgende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
34
p-waarde
2.4e-2
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

238 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
420
Dalen (z ≤ −2)
294
Extreem (|z| ≥ 3)
238
Positieftrend

Behandeling verbetert landelijk

Het landelijke gemiddelde daalde met −3.4 d — een breed positief signaal voor behandeling.

Vorige peildatum
69.7 d
Huidige peildatum
66.3 d
Verandering
−3.4 d
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 2.5 procentpunt naar 49.2%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
46.7%
Huidig
49.2%
Δ procentpunt
+2.5 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Operatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)

Operatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 120.7 d terug naar 103.0 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
120.7 d
Nu
103.0 d
Verandering
−17.7 d (−14.7%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.