Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 10 jan 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 2 · 2023

Wachttijden-briefing, 10 jan 2023

Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 3.4 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 60.0% over alle metingen heen. 333 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 27 dec 2022 → 10 jan 2023N metingen nu: 8.428Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
33.8d
-2.3 dvs 36.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
19.7d
-2 dvs 21.7 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
66.0d
+3.4 dvs 62.6 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
60.0%
+3.9 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Transgender zorg

Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 151.7 d naar 257.0 d. 9 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
151.7 d
Nu
257.0 d
Verandering
+105.3 d (+69.4%)
Hoogregio

Regio Zwolle loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Zwolle op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 36.9 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+18.0 d boven gem.
Diagnostiek
+5.2 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+13.7 d boven gem.
Aandachttrend

Behandeling loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +3.4 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.

Vorige peildatum
62.6 d
Huidige peildatum
66.0 d
Verandering
+3.4 d
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor behandeling

52.0% van de metingen zit binnen norm — 1.0 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 48% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
53.0%
Huidig
52.0%
Δ procentpunt
−1.0 pp
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
33.8 d nu
+1: 34.6 d+2: 34.2 d80% PI ±3.8 d
Diagnostiek
19.7 d nu
+1: 20.2 d+2: 19.9 d80% PI ±1.7 d
Behandeling
66.0 d nu
+1: 65.1 d+2: 64.6 d80% PI ±4.1 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
MRI schouder(s)/bovenste extremiteit(en
Diagnostiek
113 d14.6 d+98.4 d+28.9σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
CT
Diagnostiek
49 d15.8 d+33.3 d+23.4σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
Mammografie (radiologie)
Diagnostiek
89 d9.0 d+80.0 d+23.1σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
MRI nek
Diagnostiek
113 d11.6 d+101.4 d+22.1σ
Academisch Medisch Centrum
Amsterdam
Echografie (radiologie)
Diagnostiek
59 d17.8 d+41.2 d+20.7σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
MRI heup(en)/ onderste extremiteit(en).
Diagnostiek
113 d12.6 d+100.4 d+20.3σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
Echografie (radiologie)
Diagnostiek
65 d10.9 d+54.1 d+17.2σ
Amsterdam UMC, locatie VUmc
Amsterdam
MRI hersenen
Diagnostiek
113 d17.1 d+95.9 d+17.1σ
HagaZiekenhuis, locatie Den Haag
S Gravenhage
Operatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
Behandeling
68 d312.6 d-244.6 d-16.5σ
HagaZiekenhuis, locatie Den Haag
S Gravenhage
Galblaasverwijdering (heelkunde)
Behandeling
49 d308.3 d-259.3 d-16.4σ
Academisch Medisch Centrum
Amsterdam
MRI schouder(s)/bovenste extremiteit(en
Diagnostiek
70 d12.6 d+57.4 d+13.6σ
Academisch Medisch Centrum
Amsterdam
MRI nek
Diagnostiek
70 d14.2 d+55.8 d+13.0σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 33.8 d
Diagnostiek
landelijk 19.7 d
Behandeling
landelijk 66.0 d
Brabant
36.2 d
+2.4 d
16.5 d
−3.2 d
63.5 d
−2.5 d
Euregio
35.2 d
+1.4 d
22.9 d
+3.2 d
74.4 d
+8.4 d
Limburg
20.5 d
−13.3 d
9.9 d
−9.8 d
58.8 d
−7.2 d
Midden-NL
20.9 d
−12.9 d
16.9 d
−2.8 d
52.4 d
−13.6 d
Noord-NL
44.6 d
+10.8 d
23.6 d
+3.9 d
91.7 d
+25.7 d
Noordwest
19.8 d
−14.0 d
12.9 d
−6.8 d
62.6 d
−3.4 d
Oost
38.9 d
+5.1 d
22.1 d
+2.4 d
72.2 d
+6.2 d
SpzNet AMC
26.7 d
−7.1 d
19.3 d
−0.4 d
44.1 d
−21.9 d
West
44.0 d
+10.2 d
25.6 d
+5.9 d
69.6 d
+3.6 d
Zuidwest-NL
33.5 d
−0.3 d
26.2 d
+6.5 d
57.8 d
−8.2 d
Zwolle
47.5 d
+13.7 d
24.9 d
+5.2 d
84.0 d
+18.0 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)58.8%

2.702 van 4.595 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)77.8%

1.081 van 1.390 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)52.0%

1.270 van 2.443 metingen binnen norm

3.375 van 8.428 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 12 jul 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 48.2% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 52.7%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachtanomalie

333 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
356
Dalen (z ≤ −2)
562
Extreem (|z| ≥ 3)
333
Positieftrend

Polikliniekbezoek verbetert landelijk

Het landelijke gemiddelde daalde met −2.3 d — een breed positief signaal voor polikliniekbezoek.

Vorige peildatum
36.1 d
Huidige peildatum
33.8 d
Verandering
−2.3 d
Positieftrend

Diagnostiek verbetert landelijk

Het landelijke gemiddelde daalde met −2.0 d — een breed positief signaal voor diagnostiek.

Vorige peildatum
21.7 d
Huidige peildatum
19.7 d
Verandering
−2.0 d
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 6.1 procentpunt naar 58.8%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
52.7%
Huidig
58.8%
Δ procentpunt
+6.1 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 5.0 procentpunt naar 77.8%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
72.8%
Huidig
77.8%
Δ procentpunt
+5.0 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-34
p-waarde
2.4e-2
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 131.7 d terug naar 108.5 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
131.7 d
Nu
108.5 d
Verandering
−23.2 d (−17.6%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.