Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek
74.8% van de metingen zit binnen norm — 3.0 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 25% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
77.8%
Huidig
74.8%
Δ procentpunt
−3.0 pp
Je bekijkt een eerdere briefing van 24 jan 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 4 · 2023
Wachttijden-briefing, 24 jan 2023
Het landelijk beeld voor behandeling daalt met 1.2 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 59.7% over alle metingen heen. 272 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 10 jan 2023 → 24 jan 2023N metingen nu: 8.442Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
34.5d
+0.7 dvs 33.8 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
20.5d
+0.8 dvs 19.7 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
64.8d
-1.2 dvs 66.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
59.7%
-0.3 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Grote stijger: Transgender zorg
Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 257.0 d naar 307.4 d. 8 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
257.0 d
Nu
307.4 d
Verandering
+50.4 d (+19.6%)
Regio Noord-NL loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 2 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 35.0 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+26.8 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+8.1 d boven gem.
272 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
337
Dalen (z ≤ −2)
539
Extreem (|z| ≥ 3)
272
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
34.5 d nu+1: 34.6 d+2: 34.1 d80% PI ±3.8 d
Diagnostiek
20.5 d nu+1: 20.4 d+2: 20.1 d80% PI ±1.7 d
Behandeling
64.8 d nu+1: 64.6 d+2: 64.2 d80% PI ±4.1 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Transgender zorg257.0 → 307.4 d+50.4 d
- Maag, darm en leverziekten - Algemeen77.8 → 89.2 d+11.4 d
- Interne geneeskunde - Immunologie31.9 → 43.2 d+11.3 d
- Interne geneeskunde - Endocrinologie36.5 → 46.3 d+9.8 d
- Ablatie (cardiologie)94.0 → 102.6 d+8.6 d
- Kindergeneeskunde - Cardiologie39.5 → 48.0 d+8.5 d
Dalers — wachttijd korter
- (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)76.3 → 65.8 d-10.5 d
- Operatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)98.4 → 89.0 d-9.4 d
- Besnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)74.3 → 67.1 d-7.2 d
- Initiële totale knie vervanging (orthopedie)88.6 → 83.1 d-5.5 d
- Galblaasverwijdering (heelkunde)72.5 → 67.4 d-5.1 d
- Longrevalidatie (revalidatiegeneeskunde)33.9 → 29.1 d-4.8 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Ziekenhuis Nij Smellinghe, locatie Drachten230 → 610+380 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis locatie Elisabeth, Tilburg144 → 361+217 dOperatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)
- Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis loc. TweeSteden, Tilburg144 → 361+217 dOperatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie Antoniushove180 → 365+185 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- Academisch Ziekenhuis Maastricht65 → 233+168 dInitiële totale knie vervanging (orthopedie)
- Spaarne Gasthuis, loc. Haarlem175 → 338+163 dInitiële staaroperatie (oogheelkunde)
- St. Elkerliek Ziekenhuis82 → 242+160 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Ziekenhuis Amstelland, locatie Amstelveen40 → 180+140 dBotdichtheidsmeting DEXA meting (radiologie)
- Academisch Ziekenhuis Maastricht194 → 324+130 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Treant Zorggroep, locatie Scheper24 → 150+126 dOogheelkunde - Algemeen
Snelste verbeteringen
- Maxima Medisch Centrum, locatie Veldhoven530 → 23-507 dInitiële staaroperatie (oogheelkunde)
- St. Elkerliek Ziekenhuis507 → 58-449 d(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
- Stichting Ziekenhuisgroep Twente, locatie Hengelo OV509 → 69-440 dOperatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde)
- Amphia locatie Molengracht505 → 143-362 d(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
- Amphia locatie Molengracht375 → 118-257 dBesnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
- Ziekenhuis Nij Smellinghe, locatie Drachten428 → 178-250 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn245 → 5-240 dInitiële totale knie vervanging (orthopedie)
- Meander Medisch Centrum locatie Amersfoort242 → 20-222 dOperatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
- Academisch Ziekenhuis Maastricht454 → 249-205 dSterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)
- Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn205 → 5-200 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 34.5 d | Diagnostiek landelijk 20.5 d | Behandeling landelijk 64.8 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 36.2 d +1.7 d | 19.3 d −1.2 d | 61.0 d −3.8 d |
| Euregio | 34.1 d −0.4 d | 22.4 d +1.9 d | 66.9 d +2.1 d |
| Limburg | 20.4 d −14.1 d | 10.1 d −10.4 d | 57.8 d −7.0 d |
| Midden-NL | 25.9 d −8.6 d | 20.1 d −0.4 d | 61.5 d −3.3 d |
| Noord-NL | 42.6 d +8.1 d | 24.2 d +3.7 d | 91.6 d +26.8 d |
| Noordwest | 20.4 d −14.1 d | 13.4 d −7.1 d | 60.7 d −4.1 d |
| Oost | 39.6 d +5.1 d | 20.6 d +0.1 d | 69.7 d +4.9 d |
| SpzNet AMC | 27.3 d −7.2 d | 18.8 d −1.7 d | 39.6 d −25.2 d |
| West | 43.3 d +8.8 d | 29.0 d +8.5 d | 68.4 d +3.6 d |
| Zuidwest-NL | 36.7 d +2.2 d | 27.1 d +6.6 d | 58.5 d −6.3 d |
| Zwolle | 48.5 d +14.0 d | 22.6 d +2.1 d | 79.9 d +15.1 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)58.8%
2.751 van 4.675 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)74.8%
1.027 van 1.373 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)52.6%
1.260 van 2.394 metingen binnen norm
3.404 van 8.442 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Universitair Medisch Centrum Utrecht, loc. UtrechtBehandeling+405.9 d bovenUtrecht · 7 metingen, 100% boven norm
- Isala DiaconessenhuisBehandeling+113.6 d bovenMeppel · 19 metingen, 74% boven norm
- Wilhelmina Ziekenhuis, locatie AssenBehandeling+96.8 d bovenAssen · 37 metingen, 81% boven norm
- Martini ZiekenhuisBehandeling+82.3 d bovenGroningen · 19 metingen, 84% boven norm
- Treant Zorggroep, locatie ScheperBehandeling+80.4 d bovenEmmen · 13 metingen, 54% boven norm
- Academisch Ziekenhuis MaastrichtBehandeling+80.2 d bovenMaastricht · 30 metingen, 73% boven norm
- Isala KampenPolikliniek+72.6 d bovenKampen · 24 metingen, 63% boven norm
- Amsterdam UMC, locatie VUmcDiagnostiek+55.8 d bovenAmsterdam · 10 metingen, 90% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 26 jul 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 44.8% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 52.8%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling
Compliance steeg met 0.6 procentpunt naar 52.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
52.0%
Huidig
52.6%
Δ procentpunt
+0.6 pp
Structureel dalende trend in diagnostiek
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-30
p-waarde
4.7e-2
Richting
↓ beter
Structureel dalende trend in behandeling
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-36
p-waarde
1.6e-2
Richting
↓ beter
Grote daler: (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 76.3 d terug naar 65.8 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
76.3 d
Nu
65.8 d
Verandering
−10.5 d (−13.8%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.