Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek
56.1% van de metingen zit binnen norm — 3.3 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 44% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
59.4%
Huidig
56.1%
Δ procentpunt
−3.3 pp
Je bekijkt een eerdere briefing van 21 mrt 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 12 · 2023
Wachttijden-briefing, 21 mrt 2023
Het landelijk beeld voor behandeling daalt met 2.8 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 59.2% over alle metingen heen. 306 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 7 mrt 2023 → 21 mrt 2023N metingen nu: 8.368Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
36.6d
+2 dvs 34.6 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
21.7d
-0.2 dvs 21.9 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
58.0d
-2.8 dvs 60.8 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
59.2%
-1.7 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Grote stijger: Transgender zorg
Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 192.0 d naar 317.4 d. 8 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
192.0 d
Nu
317.4 d
Verandering
+125.4 d (+65.3%)
Regio Noord-NL loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 40.9 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+23.0 d boven gem.
Diagnostiek
+7.3 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+10.6 d boven gem.
Polikliniekbezoek loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.0 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-polikliniekbezoek-verrichtingen.
Vorige peildatum
34.6 d
Huidige peildatum
36.6 d
Verandering
+2.0 d
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
36.6 d nu+1: 35.8 d+2: 35.6 d80% PI ±3.7 d
Diagnostiek
21.7 d nu+1: 21.7 d+2: 21.8 d80% PI ±1.6 d
Behandeling
58.0 d nu+1: 58.5 d+2: 57.5 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Transgender zorg192.0 → 317.4 d+125.4 d
- Spondylodese operatie aan de wervelkolom anders dan ihkv behandeling van hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)98.6 → 109.7 d+11.1 d
- Operatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)91.2 → 101.2 d+10.0 d
- Kindergeneeskunde - Cardiologie46.6 → 56.5 d+9.9 d
- Neurologie - Algemeen42.9 → 52.1 d+9.2 d
- Kindergeneeskunde - Neurologie45.6 → 52.7 d+7.1 d
Dalers — wachttijd korter
- Longrevalidatie (revalidatiegeneeskunde)29.4 → 16.8 d-12.6 d
- Operatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)92.3 → 79.9 d-12.4 d
- Revalidatie na beroerte (revalidatiegeneeskunde)31.8 → 21.4 d-10.4 d
- Initiële totale knie vervanging (orthopedie)85.0 → 75.6 d-9.4 d
- Initiële totale heupvervanging (orthopedie)78.9 → 69.5 d-9.4 d
- Sterilisatie man als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)103.6 → 94.4 d-9.2 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Isala Kampen56 → 999+943 dNeurologie - Algemeen
- St. Elkerliek Ziekenhuis70 → 607+537 d(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
- Universitair Medisch Centrum Groningen, locatie Groningen94 → 283+189 dSpondylodese operatie aan de wervelkolom anders dan ihkv behandeling van hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
- Sint Jans Gasthuis, locatie Weert7 → 180+173 dOogheelkunde - Algemeen
- Universitair Medisch Centrum Groningen, locatie Groningen850 → 980+130 dTransgender zorg
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem70 → 179+109 dSterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)
- Noordwest Ziekenhuisgroep, loc. Den Helder93 → 199+106 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Zevenaar50 → 152+102 dBesnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
- Reinier Haga Orthopedisch Centrum15 → 110+95 dInitiële totale knie vervanging (orthopedie)
- Admiraal De Ruyter Ziekenhuis B.V.66 → 149+83 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
Snelste verbeteringen
- Academisch Ziekenhuis Maastricht405 → 113-292 dOperatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
- Ziekenhuis Nij Smellinghe, locatie Drachten345 → 83-262 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- Martini Ziekenhuis404 → 147-257 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem220 → 31-189 dInitiële operatieve behandeling carpaal tunnel syndroom (heelkunde, orthopedie, plastische chirurgie)
- Academisch Ziekenhuis Maastricht207 → 42-165 dOperatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde)
- Ziekenhuis Amstelland, locatie Amstelveen186 → 28-158 dBotdichtheidsmeting DEXA meting (radiologie)
- Academisch Ziekenhuis Maastricht228 → 75-153 dInterne geneeskunde - Allergologie
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem167 → 50-117 d(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
- Acibadem Locatie Vlaardingen115 → 2-113 dCardiologie - Algemeen
- Academisch Ziekenhuis Maastricht199 → 99-100 dOperatieve behandeling hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 36.6 d | Diagnostiek landelijk 21.7 d | Behandeling landelijk 58.0 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 37.2 d +0.6 d | 20.3 d −1.4 d | 57.7 d −0.3 d |
| Euregio | 40.0 d +3.4 d | 22.0 d +0.3 d | 64.9 d +6.9 d |
| Limburg | 21.6 d −15.0 d | 11.5 d −10.2 d | 48.6 d −9.4 d |
| Midden-NL | 28.1 d −8.5 d | 30.8 d +9.1 d | 44.0 d −14.0 d |
| Noord-NL | 47.2 d +10.6 d | 29.0 d +7.3 d | 81.0 d +23.0 d |
| Noordwest | 22.0 d −14.6 d | 14.3 d −7.4 d | 58.9 d +0.9 d |
| Oost | 40.3 d +3.7 d | 23.3 d +1.6 d | 70.4 d +12.4 d |
| SpzNet AMC | 27.7 d −8.9 d | 18.0 d −3.7 d | 39.5 d −18.5 d |
| West | 46.1 d +9.5 d | 26.2 d +4.5 d | 61.5 d +3.5 d |
| Zuidwest-NL | 41.4 d +4.8 d | 23.9 d +2.2 d | 50.9 d −7.1 d |
| Zwolle | 51.6 d +15.0 d | 25.3 d +3.6 d | 72.4 d +14.4 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)56.1%
2.595 van 4.622 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)74.6%
1.024 van 1.373 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)56.4%
1.339 van 2.373 metingen binnen norm
3.410 van 8.368 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Wilhelmina Ziekenhuis, locatie AssenBehandeling+108.7 d bovenAssen · 37 metingen, 81% boven norm
- Isala DiaconessenhuisBehandeling+93.6 d bovenMeppel · 19 metingen, 74% boven norm
- Isala KampenPolikliniek+75.3 d bovenKampen · 24 metingen, 67% boven norm
- Stichting Ziekenhuisgroep Twente, locatie Hengelo OVBehandeling+67.9 d bovenHengelo · 11 metingen, 73% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie AntoniushoveBehandeling+63.6 d bovenLeidschendam · 16 metingen, 63% boven norm
- St. Elkerliek ZiekenhuisBehandeling+51.0 d bovenHelmond · 22 metingen, 64% boven norm
- Groene Hart Ziekenhuis, loc. SchoonhovenPolikliniek+50.7 d bovenSchoonhoven · 11 metingen, 91% boven norm
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie NieuwegeinDiagnostiek+49.4 d bovenNieuwegein · 10 metingen, 70% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 20 sep 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.3% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 52.3%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
306 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
511
Dalen (z ≤ −2)
334
Extreem (|z| ≥ 3)
306
Behandeling verbetert landelijk
Het landelijke gemiddelde daalde met −2.8 d — een breed positief signaal voor behandeling.
Vorige peildatum
60.8 d
Huidige peildatum
58.0 d
Verandering
−2.8 d
Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling
Compliance steeg met 0.6 procentpunt naar 56.4%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
55.8%
Huidig
56.4%
Δ procentpunt
+0.6 pp
Structureel dalende trend in behandeling
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-50
p-waarde
7.8e-4
Richting
↓ beter
Grote daler: Longrevalidatie (revalidatiegeneeskunde)
Longrevalidatie (revalidatiegeneeskunde) (Revalidatiegeneeskunde (327)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 29.4 d terug naar 16.8 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
29.4 d
Nu
16.8 d
Verandering
−12.6 d (−42.9%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.