Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 18 apr 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 16 · 2023

Wachttijden-briefing, 18 apr 2023

Het landelijk beeld voor diagnostiek loopt op met 2.6 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 54.4% over alle metingen heen. 418 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 4 apr 2023 → 18 apr 2023N metingen nu: 8.432Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
39.2d
+2 dvs 37.3 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
25.1d
+2.6 dvs 22.4 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
58.6d
0 dvs 58.7 d
geen netto beweging
Treeknorm
54.4%
-2.6 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogtreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek

50.6% van de metingen zit binnen norm — 2.4 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 49% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
53.0%
Huidig
50.6%
Δ procentpunt
−2.4 pp
Hoogtreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek

66.7% van de metingen zit binnen norm — 5.4 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 33% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
72.1%
Huidig
66.7%
Δ procentpunt
−5.4 pp
Hoogverrichting

Grote stijger: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Het landelijke gemiddelde voor Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) is in twee weken gestegen van 62.0 d naar 98.0 d. 21 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
62.0 d
Nu
98.0 d
Verandering
+36.0 d (+58.1%)
Aandachttrend

Polikliniekbezoek loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.0 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-polikliniekbezoek-verrichtingen.

Vorige peildatum
37.3 d
Huidige peildatum
39.2 d
Verandering
+2.0 d
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
39.2 d nu
+1: 38.8 d+2: 39.5 d80% PI ±3.7 d
Diagnostiek
25.1 d nu
+1: 24.5 d+2: 25.0 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
58.6 d nu
+1: 58.1 d+2: 57.0 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Isala Heerde
Heerde
Neurologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
999 d36.6 d+962.4 d+139.9σ
Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn
Apeldoorn
Neurologie - Hernia rug
Polikliniekbezoek
50 d84.9 d-34.9 d-121.0σ
Haaglanden Medisch Centrum, locatie Antoniushove
Leidschendam
Vergruizing niersteen (urologie)
Behandeling
270 d8.3 d+261.7 d+92.4σ
Treant Zorggroep, locatie Refaja
Stadskanaal
Plaatsen middenoorbeluchtingsbuisjes (kno)
Behandeling
64 d105.3 d-41.3 d-54.6σ
Het van Weel-Bethesda Ziekenhuis, polikliniek Het Nieuwe Weergors
Hellevoetsluis
Chirurgie (heelkunde) - Vaatchirurgie
Polikliniekbezoek
421 d29.8 d+391.2 d+35.1σ
Noordwest Ziekenhuisgroep, loc. Den Helder
Den Helder
Apexresectie(s) (kaakchirurgie)
Behandeling
66 d8.3 d+57.7 d+30.8σ
Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn
Apeldoorn
Mammografie (radiologie)
Diagnostiek
11 d4.9 d+6.1 d+21.1σ
IJsselland Ziekenhuis, Buitenpolikliniek Nesselande, loc. Rotterdam
Rotterdam
Kindergeneeskunde - Algemeen
Polikliniekbezoek
90 d59.6 d+30.4 d+21.1σ
Haaglanden Medisch Centrum, locatie Antoniushove
Leidschendam
Anti-snurkbehandeling (CPAP, operatieve behandeling) (kno)
Behandeling
150 d19.8 d+130.2 d+19.9σ
Diakonessenhuis Utrecht
Utrecht
Extractie gebitselement(en) (kaakchirurgie)
Behandeling
84 d123.3 d-39.3 d-19.1σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Anti-snurkbehandeling (CPAP, operatieve behandeling) (kno)
Behandeling
98 d9.3 d+88.7 d+16.3σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Tonsillectomie en/of adenotomie (kno)
Behandeling
98 d9.3 d+88.7 d+16.3σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 39.2 d
Diagnostiek
landelijk 25.1 d
Behandeling
landelijk 58.6 d
Brabant
40.5 d
+1.3 d
20.8 d
−4.3 d
60.0 d
+1.4 d
Euregio
44.1 d
+4.9 d
28.5 d
+3.4 d
65.0 d
+6.4 d
Limburg
26.3 d
−12.9 d
20.9 d
−4.2 d
45.8 d
−12.8 d
Midden-NL
30.0 d
−9.2 d
34.2 d
+9.1 d
53.3 d
−5.3 d
Noord-NL
52.9 d
+13.7 d
28.1 d
+3.0 d
75.1 d
+16.5 d
Noordwest
25.0 d
−14.2 d
15.6 d
−9.5 d
57.0 d
−1.6 d
Oost
46.7 d
+7.5 d
27.1 d
+2.0 d
72.3 d
+13.7 d
SpzNet AMC
27.4 d
−11.8 d
20.4 d
−4.7 d
43.4 d
−15.2 d
West
48.5 d
+9.3 d
33.1 d
+8.0 d
63.4 d
+4.8 d
Zuidwest-NL
42.4 d
+3.2 d
27.3 d
+2.2 d
53.8 d
−4.8 d
Zwolle
53.0 d
+13.8 d
24.6 d
−0.5 d
65.1 d
+6.5 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)50.6%

2.382 van 4.707 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)66.7%

904 van 1.356 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)54.8%

1.298 van 2.369 metingen binnen norm

3.848 van 8.432 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 18 okt 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 48.2% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 48.2%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Diagnostiek loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.6 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-diagnostiek-verrichtingen.

Vorige peildatum
22.4 d
Huidige peildatum
25.1 d
Verandering
+2.6 d
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor behandeling

54.8% van de metingen zit binnen norm — 1.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 45% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
56.0%
Huidig
54.8%
Δ procentpunt
−1.2 pp
Aandachtregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 2 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 30.1 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+16.5 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+13.7 d boven gem.
Aandachtanomalie

418 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
841
Dalen (z ≤ −2)
302
Extreem (|z| ≥ 3)
418
Positieftrend

Structureel dalende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-46
p-waarde
2.0e-3
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Volumereductieoperatie maag bij overgewicht (heelkunde)

Volumereductieoperatie maag bij overgewicht (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 66.0 d terug naar 24.7 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
66.0 d
Nu
24.7 d
Verandering
−41.3 d (−62.6%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.