Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 2 mei 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 18 · 2023

Wachttijden-briefing, 2 mei 2023

Het landelijk beeld voor diagnostiek daalt met 0.9 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 53.6% over alle metingen heen. 439 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 18 apr 2023 → 2 mei 2023N metingen nu: 8.550Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
40.1d
+0.8 dvs 39.2 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
24.1d
-0.9 dvs 25.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
58.0d
-0.6 dvs 58.6 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
53.6%
-0.7 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Ooglidcorrectie (oogheelkunde)

Het landelijke gemiddelde voor Ooglidcorrectie (oogheelkunde) (Oogheelkunde (301)) is in twee weken gestegen van 51.8 d naar 65.0 d. 73 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
51.8 d
Nu
65.0 d
Verandering
+13.2 d (+25.5%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 38.3 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+19.3 d boven gem.
Diagnostiek
+6.5 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+12.5 d boven gem.
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek

49.0% van de metingen zit binnen norm — 1.6 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 51% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
50.6%
Huidig
49.0%
Δ procentpunt
−1.6 pp
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor behandeling

54.3% van de metingen zit binnen norm — 0.5 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 46% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
54.8%
Huidig
54.3%
Δ procentpunt
−0.5 pp
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
40.1 d nu
+1: 39.9 d+2: 40.8 d80% PI ±3.7 d
Diagnostiek
24.1 d nu
+1: 24.2 d+2: 24.7 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
58.0 d nu
+1: 57.8 d+2: 57.0 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Saxenburgh Medisch Centrum, locatie Hardenberg
Hardenberg
Maag, darm en leverziekten - Algemeen
Polikliniekbezoek
366 d181.8 d+184.3 d+190.9σ
MKA groep | locatie Franciscus Gasthuis
Rotterdam
Extractie gebitselement(en) (kaakchirurgie)
Behandeling
64 d3.2 d+60.8 d+22.9σ
Saxenburgh Medisch Centrum, locatie Hardenberg
Hardenberg
Cardiologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
36 d2.7 d+33.3 d+20.6σ
Tjongerschans
Heerenveen
Reumatologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
29 d174.9 d-145.9 d-19.7σ
Ziekenhuisgroep Twente, locatie Almelo
Almelo
Chirurgie (heelkunde) - Liesbreuk
Polikliniekbezoek
5 d92.5 d-87.5 d-19.3σ
Stichting Ziekenhuisgroep Twente, locatie Hengelo OV
Hengelo
Chirurgie (heelkunde) - Liesbreuk
Polikliniekbezoek
5 d92.5 d-87.5 d-19.3σ
Ommelander Ziekenhuis Groningen
Scheemda
Longgeneeskunde - Algemeen
Polikliniekbezoek
90 d23.3 d+66.7 d+19.3σ
Gelre Ziekenhuizen Zutphen
Zutphen
Chirurgie (heelkunde) - Vaatchirurgie
Polikliniekbezoek
16 d6.8 d+9.2 d+15.9σ
Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis loc. TweeSteden, Tilburg
Tilburg
Gastroscopie
Diagnostiek
39 d52.8 d-13.8 d-15.9σ
Medisch Centrum Leeuwarden B.V.
Leeuwarden
Gynaecologie - Infertiliteit
Polikliniekbezoek
16 d8.6 d+7.4 d+14.4σ
Albert Schweitzer Zkh., loc. Dordwijk
Dordrecht
Oogheelkunde - Staar
Polikliniekbezoek
42 d5.8 d+36.3 d+14.0σ
Albert Schweitzer Zkh., loc. Zwijndrecht
Zwijndrecht
Oogheelkunde - Staar
Polikliniekbezoek
42 d5.8 d+36.3 d+14.0σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 40.1 d
Diagnostiek
landelijk 24.1 d
Behandeling
landelijk 58.0 d
Brabant
39.8 d
−0.3 d
20.6 d
−3.5 d
57.7 d
−0.3 d
Euregio
45.0 d
+4.9 d
28.2 d
+4.1 d
63.0 d
+5.0 d
Limburg
25.7 d
−14.4 d
11.8 d
−12.3 d
46.2 d
−11.8 d
Midden-NL
31.2 d
−8.9 d
32.5 d
+8.4 d
53.8 d
−4.2 d
Noord-NL
52.6 d
+12.5 d
30.6 d
+6.5 d
77.3 d
+19.3 d
Noordwest
27.1 d
−13.0 d
16.0 d
−8.1 d
58.7 d
+0.7 d
Oost
46.3 d
+6.2 d
27.5 d
+3.4 d
68.9 d
+10.9 d
SpzNet AMC
28.7 d
−11.4 d
21.5 d
−2.6 d
38.6 d
−19.4 d
West
50.6 d
+10.5 d
35.2 d
+11.1 d
64.8 d
+6.8 d
Zuidwest-NL
42.6 d
+2.5 d
25.0 d
+0.9 d
47.2 d
−10.8 d
Zwolle
53.5 d
+13.4 d
24.6 d
+0.5 d
68.5 d
+10.5 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)49.0%

2.319 van 4.731 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)67.8%

968 van 1.427 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)54.3%

1.300 van 2.392 metingen binnen norm

3.963 van 8.550 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 1 nov 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.8% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 47.5%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Structureel stijgende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
30
p-waarde
4.7e-2
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

439 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
843
Dalen (z ≤ −2)
302
Extreem (|z| ≥ 3)
439
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 1.1 procentpunt naar 67.8%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
66.7%
Huidig
67.8%
Δ procentpunt
+1.1 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-48
p-waarde
1.3e-3
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 98.0 d terug naar 67.9 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
98.0 d
Nu
67.9 d
Verandering
−30.1 d (−30.7%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.