Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 16 mei 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 20 · 2023

Wachttijden-briefing, 16 mei 2023

Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 0.7 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 54.1% over alle metingen heen. 466 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 2 mei 2023 → 16 mei 2023N metingen nu: 8.732Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
40.0d
-0.1 dvs 40.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
24.5d
+0.4 dvs 24.1 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
58.7d
+0.7 dvs 58.0 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
54.1%
+0.4 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Het landelijke gemiddelde voor Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) is in twee weken gestegen van 67.9 d naar 113.8 d. 24 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
67.9 d
Nu
113.8 d
Verandering
+45.9 d (+67.6%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 34.9 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+16.3 d boven gem.
Diagnostiek
+6.7 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+11.9 d boven gem.
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor behandeling

52.4% van de metingen zit binnen norm — 1.9 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 48% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
54.3%
Huidig
52.4%
Δ procentpunt
−1.9 pp
Aandachttrend

Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
34
p-waarde
2.4e-2
Richting
↑ slechter
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
40.0 d nu
+1: 40.3 d+2: 41.3 d80% PI ±3.7 d
Diagnostiek
24.5 d nu
+1: 24.5 d+2: 25.0 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
58.7 d nu
+1: 58.5 d+2: 58.1 d80% PI ±4.4 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn
Apeldoorn
Revalidatie
Polikliniekbezoek
14 d84.3 d-70.3 d-142.8σ
Ziekenhuis Amstelland, locatie Amstelveen
Amstelveen
Interne geneeskunde - Nefrologie
Polikliniekbezoek
35 d14.1 d+20.9 d+72.5σ
Zuyderland Medisch Centrum (locatie Brunssum)
Brunssum
(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
Behandeling
266 d17.8 d+248.3 d+60.3σ
Martini Ziekenhuis
Groningen
Chirurgie (heelkunde) - Vaatchirurgie
Polikliniekbezoek
100 d41.3 d+58.7 d+59.6σ
Medisch Spectrum Twente, loc. Enschede
Enschede
Triggerfingerrelease (plastische chirurgie)
Behandeling
28 d10.9 d+17.1 d+59.2σ
Maxima Medisch Centrum, locatie Veldhoven
Veldhoven
Botdichtheidsmeting DEXA meting (radiologie)
Diagnostiek
16 d3.9 d+12.1 d+41.9σ
Stichting Love Your Legs
Veldhoven
Chirurgie (heelkunde) - Vaatchirurgie
Polikliniekbezoek
40 d2.5 d+37.5 d+41.5σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Orthopedie - Voet en/of enkelklachten
Polikliniekbezoek
18 d3.2 d+14.8 d+25.7σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Orthopedie - Algemeen
Polikliniekbezoek
18 d3.2 d+14.8 d+25.7σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Orthopedie - Knieklachten
Polikliniekbezoek
18 d3.2 d+14.8 d+25.7σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Orthopedie - rugklachten
Polikliniekbezoek
18 d3.2 d+14.8 d+25.7σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Orthopedie - Schouderklachten
Polikliniekbezoek
18 d3.2 d+14.8 d+25.7σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 40.0 d
Diagnostiek
landelijk 24.5 d
Behandeling
landelijk 58.7 d
Brabant
40.4 d
+0.4 d
20.1 d
−4.4 d
55.8 d
−2.9 d
Euregio
45.3 d
+5.3 d
28.1 d
+3.6 d
47.6 d
−11.1 d
Limburg
26.5 d
−13.5 d
14.2 d
−10.3 d
57.6 d
−1.1 d
Midden-NL
32.3 d
−7.7 d
33.7 d
+9.2 d
49.4 d
−9.3 d
Noord-NL
51.9 d
+11.9 d
31.2 d
+6.7 d
75.0 d
+16.3 d
Noordwest
25.5 d
−14.5 d
15.7 d
−8.8 d
61.2 d
+2.5 d
Oost
46.5 d
+6.5 d
26.1 d
+1.6 d
73.5 d
+14.8 d
SpzNet AMC
28.7 d
−11.3 d
21.1 d
−3.4 d
42.5 d
−16.2 d
West
49.9 d
+9.9 d
35.1 d
+10.6 d
64.4 d
+5.7 d
Zuidwest-NL
43.1 d
+3.1 d
26.5 d
+2.0 d
55.2 d
−3.5 d
Zwolle
51.2 d
+11.2 d
25.8 d
+1.3 d
64.5 d
+5.8 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)50.6%

2.466 van 4.876 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)68.9%

990 van 1.436 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)52.4%

1.267 van 2.420 metingen binnen norm

4.009 van 8.732 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 15 nov 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 50.4% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 47.7%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Structureel stijgende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
44
p-waarde
3.2e-3
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

466 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
826
Dalen (z ≤ −2)
294
Extreem (|z| ≥ 3)
466
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 1.6 procentpunt naar 50.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
49.0%
Huidig
50.6%
Δ procentpunt
+1.6 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 1.1 procentpunt naar 68.9%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
67.8%
Huidig
68.9%
Δ procentpunt
+1.1 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-46
p-waarde
2.0e-3
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde)

Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 77.0 d terug naar 42.6 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
77.0 d
Nu
42.6 d
Verandering
−34.4 d (−44.7%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.