Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 30 mei 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 22 · 2023

Wachttijden-briefing, 30 mei 2023

Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 2.9 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 54.9% over alle metingen heen. 273 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 16 mei 2023 → 30 mei 2023N metingen nu: 8.275Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
40.1d
+0.1 dvs 40.0 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
23.4d
-1.2 dvs 24.5 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
61.7d
+2.9 dvs 58.7 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
54.9%
+0.8 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde)

Het landelijke gemiddelde voor Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) is in twee weken gestegen van 42.6 d naar 122.7 d. 6 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
42.6 d
Nu
122.7 d
Verandering
+80.1 d (+188.0%)
Hoogregio

Regio West loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 57.1 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+31.3 d boven gem.
Diagnostiek
+11.2 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+14.7 d boven gem.
Aandachttrend

Behandeling loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.9 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.

Vorige peildatum
58.7 d
Huidige peildatum
61.7 d
Verandering
+2.9 d
Aandachttrend

Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
50
p-waarde
7.8e-4
Richting
↑ slechter
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
40.1 d nu
+1: 40.5 d+2: 41.4 d80% PI ±3.7 d
Diagnostiek
23.4 d nu
+1: 23.9 d+2: 24.3 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
61.7 d nu
+1: 60.7 d+2: 60.6 d80% PI ±4.4 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Spijkenisse Medisch Centrum, loc. Spijkenisse
Spykenisse
Chirurgie (heelkunde) - Liesbreuk
Polikliniekbezoek
39 d5.8 d+33.3 d+25.8σ
Deventer Ziekenhuis, locatie Deventer
Deventer
Chirurgie (heelkunde) - Mammapoli / Borstonderzoek
Polikliniekbezoek
7 d1.1 d+5.9 d+20.5σ
Universitair Medisch Centrum Utrecht, loc. Utrecht
Utrecht
Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)
Behandeling
492 d747.0 d-255.0 d-20.4σ
Sint Anna Ziekenhuis, locatie EINDHOVEN
Eindhoven
Orthopedie - Knieklachten
Polikliniekbezoek
62 d7.9 d+54.1 d+18.0σ
Alrijne Ziekenhuis Alphen aan den Rijn
Alphen aan den Rijn
Neurologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
150 d47.8 d+102.3 d+14.7σ
Radboudumc
Nijmegen
Cardiologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
187 d179.6 d+7.4 d+14.4σ
IJsselland Ziekenhuis
Capelle aan den IJssel
MRI hersenen
Diagnostiek
35 d19.9 d+15.1 d+13.3σ
Tergooi locactie Hilversum
Hilversum
MRI rug
Diagnostiek
16 d1.1 d+14.9 d+12.8σ
Haaglanden Medisch Centrum, locatie Antoniushove
Leidschendam
Sterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)
Behandeling
33 d121.8 d-88.8 d-12.3σ
Alrijne Ziekenhuis Leiden
Leiden
Neurologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
150 d52.1 d+97.9 d+12.2σ
Tergooi locactie Hilversum
Hilversum
MRI hersenen
Diagnostiek
15 d1.1 d+13.9 d+12.0σ
Ziekenhuis Amstelland, locatie Amstelveen
Amstelveen
Dermatologie - Oncologie (verdachte plek)
Polikliniekbezoek
15 d3.8 d+11.2 d+11.9σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 40.1 d
Diagnostiek
landelijk 23.3 d
Behandeling
landelijk 61.6 d
Brabant
39.9 d
−0.2 d
19.0 d
−4.3 d
57.6 d
−4.0 d
Euregio
46.6 d
+6.5 d
26.5 d
+3.2 d
53.1 d
−8.5 d
Limburg
25.1 d
−15.0 d
13.0 d
−10.3 d
56.3 d
−5.3 d
Midden-NL
31.5 d
−8.6 d
37.0 d
+13.7 d
52.2 d
−9.4 d
Noord-NL
51.7 d
+11.6 d
30.1 d
+6.8 d
82.5 d
+20.9 d
Noordwest
28.2 d
−11.9 d
16.6 d
−6.7 d
59.6 d
−2.0 d
Oost
47.6 d
+7.5 d
25.0 d
+1.7 d
71.1 d
+9.5 d
SpzNet AMC
28.9 d
−11.2 d
18.2 d
−5.1 d
41.8 d
−19.8 d
West
54.8 d
+14.7 d
34.5 d
+11.2 d
92.9 d
+31.3 d
Zuidwest-NL
41.1 d
+1.0 d
25.5 d
+2.2 d
54.5 d
−7.1 d
Zwolle
50.3 d
+10.2 d
23.2 d
−0.1 d
66.7 d
+5.1 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)51.5%

2.364 van 4.591 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)69.8%

948 van 1.359 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)52.9%

1.230 van 2.325 metingen binnen norm

3.733 van 8.275 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 29 nov 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.5% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.0%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Structureel stijgende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
44
p-waarde
3.2e-3
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

273 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
611
Dalen (z ≤ −2)
238
Extreem (|z| ≥ 3)
273
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 0.9 procentpunt naar 51.5%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
50.6%
Huidig
51.5%
Δ procentpunt
+0.9 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 0.9 procentpunt naar 69.8%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
68.9%
Huidig
69.8%
Δ procentpunt
+0.9 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 0.5 procentpunt naar 52.9%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
52.4%
Huidig
52.9%
Δ procentpunt
+0.5 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in behandeling

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-32
p-waarde
3.4e-2
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Transgender zorg

Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 318.0 d terug naar 301.4 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
318.0 d
Nu
301.4 d
Verandering
−16.6 d (−5.2%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.