Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 27 jun 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 26 · 2023

Wachttijden-briefing, 27 jun 2023

Het landelijk beeld voor behandeling daalt met 1.7 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 55.2% over alle metingen heen. 386 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 13 jun 2023 → 27 jun 2023N metingen nu: 8.470Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
41.1d
0 dvs 41.1 d
geen netto beweging
Diagnostiek
23.7d
-0.3 dvs 24.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
58.3d
-1.7 dvs 60.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
55.2%
-0.1 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)

Het landelijke gemiddelde voor Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie) (Gynaecologie (307)) is in twee weken gestegen van 82.5 d naar 94.0 d. 73 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
82.5 d
Nu
94.0 d
Verandering
+11.5 d (+13.9%)
Hoogregio

Regio West loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 59.0 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+32.5 d boven gem.
Diagnostiek
+12.2 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+14.3 d boven gem.
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek

50.6% van de metingen zit binnen norm — 0.6 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 49% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
51.2%
Huidig
50.6%
Δ procentpunt
−0.6 pp
Aandachttrend

Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
60
p-waarde
5.2e-5
Richting
↑ slechter
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
41.1 d nu
+1: 41.2 d+2: 41.8 d80% PI ±3.6 d
Diagnostiek
23.7 d nu
+1: 23.9 d+2: 24.1 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
58.3 d nu
+1: 59.1 d+2: 59.3 d80% PI ±4.4 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Rode Kruis Ziekenhuis B.V.
Beverwijk
Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)
Behandeling
1162 d112.3 d+1049.8 d+248.5σ
St. Elkerliek Ziekenhuis
Helmond
Anti-snurkbehandeling (CPAP, operatieve behandeling) (kno)
Behandeling
139 d92.8 d+46.2 d+80.0σ
Treant Zorggroep, locatie Bethesda
Hoogeveen
Operatieve behandeling hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
Behandeling
66 d35.3 d+30.7 d+40.6σ
Albert Schweitzer Zkh., loc. Dordwijk
Dordrecht
Röntgen (radiologie)
Diagnostiek
35 d1.8 d+33.2 d+39.7σ
Annatommie mc | Utrecht
Utrecht
Operatieve behandeling hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
Behandeling
10 d25.2 d-15.2 d-39.0σ
Annatommie mc | Utrecht
Utrecht
Initiële totale heupvervanging (orthopedie)
Behandeling
10 d25.2 d-15.2 d-39.0σ
Annatommie mc | Utrecht
Utrecht
Initiële totale knie vervanging (orthopedie)
Behandeling
10 d25.2 d-15.2 d-39.0σ
Annatommie mc | Utrecht
Utrecht
Operatieve behandeling meniscus en/of kniebanden (geen vers letsel, exclusief artroscopische behandeling) (heelkunde, orthopedie)
Behandeling
10 d25.2 d-15.2 d-39.0σ
Annatommie mc | Utrecht
Utrecht
Diagnostische en/of therapeutische kijkoperatie knie (orthopedie)
Behandeling
10 d25.2 d-15.2 d-39.0σ
Annatommie mc | Utrecht
Utrecht
Spondylodese operatie aan de wervelkolom anders dan ihkv behandeling van hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
Behandeling
10 d25.2 d-15.2 d-39.0σ
Acidadem International Medical Center
Amsterdam
Galblaasverwijdering (heelkunde)
Behandeling
14 d7.9 d+6.1 d+21.1σ
Ziekenhuis Rijnstate, locatie Zevenaar
Zevenaar
Initiële totale knie vervanging (orthopedie)
Behandeling
211 d73.9 d+137.1 d+17.3σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 41.1 d
Diagnostiek
landelijk 23.7 d
Behandeling
landelijk 58.3 d
Brabant
41.0 d
−0.1 d
17.5 d
−6.2 d
50.4 d
−7.9 d
Euregio
44.6 d
+3.5 d
24.9 d
+1.2 d
56.2 d
−2.1 d
Limburg
27.9 d
−13.2 d
12.8 d
−10.9 d
51.6 d
−6.7 d
Midden-NL
32.5 d
−8.6 d
34.8 d
+11.1 d
44.5 d
−13.8 d
Noord-NL
52.0 d
+10.9 d
28.8 d
+5.1 d
76.0 d
+17.7 d
Noordwest
25.5 d
−15.6 d
15.2 d
−8.5 d
60.6 d
+2.3 d
Oost
52.2 d
+11.1 d
27.0 d
+3.3 d
72.7 d
+14.4 d
SpzNet AMC
28.1 d
−13.0 d
19.3 d
−4.4 d
40.4 d
−17.9 d
West
55.4 d
+14.3 d
35.9 d
+12.2 d
90.8 d
+32.5 d
Zuidwest-NL
46.7 d
+5.6 d
26.4 d
+2.7 d
54.0 d
−4.3 d
Zwolle
54.6 d
+13.5 d
29.8 d
+6.1 d
66.5 d
+8.2 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)50.6%

2.414 van 4.774 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)73.5%

986 van 1.341 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)54.2%

1.276 van 2.355 metingen binnen norm

3.794 van 8.470 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 27 dec 2022 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.7% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.8%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttrend

Structureel stijgende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
36
p-waarde
1.6e-2
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

386 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
682
Dalen (z ≤ −2)
368
Extreem (|z| ≥ 3)
386
Positieftrend

Behandeling verbetert landelijk

Het landelijke gemiddelde daalde met −1.7 d — een breed positief signaal voor behandeling.

Vorige peildatum
60.0 d
Huidige peildatum
58.3 d
Verandering
−1.7 d
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 2.2 procentpunt naar 73.5%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
71.3%
Huidig
73.5%
Δ procentpunt
+2.2 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Transgender zorg

Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 393.7 d terug naar 218.7 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
393.7 d
Nu
218.7 d
Verandering
−175.0 d (−44.5%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.