Behandeling loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +7.0 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.
Vorige peildatum
55.0 d
Huidige peildatum
62.0 d
Verandering
+7.0 d
Je bekijkt een eerdere briefing van 25 jul 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 30 · 2023
Wachttijden-briefing, 25 jul 2023
Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 7.0 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 51.0% over alle metingen heen. 415 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 11 jul 2023 → 25 jul 2023N metingen nu: 8.445Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
43.1d
+2.2 dvs 40.9 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
23.9d
+1.5 dvs 22.4 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
62.0d
+7 dvs 55.0 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
51.0%
-3.8 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek
46.2% van de metingen zit binnen norm — 2.8 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 54% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
49.0%
Huidig
46.2%
Δ procentpunt
−2.8 pp
Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek
68.0% van de metingen zit binnen norm — 5.3 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 32% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
73.3%
Huidig
68.0%
Δ procentpunt
−5.3 pp
Treeknorm-naleving zakt voor behandeling
51.1% van de metingen zit binnen norm — 5.0 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 49% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
56.1%
Huidig
51.1%
Δ procentpunt
−5.0 pp
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
43.1 d nu+1: 42.6 d+2: 43.0 d80% PI ±3.6 d
Diagnostiek
23.9 d nu+1: 23.4 d+2: 23.2 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
62.0 d nu+1: 60.7 d+2: 60.8 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Transgender zorg230.0 → 295.1 d+65.1 d
- Sterilisatie man als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)92.8 → 119.0 d+26.2 d
- Sterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)47.4 → 69.9 d+22.5 d
- Operatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)73.2 → 92.6 d+19.4 d
- Operatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)74.8 → 92.0 d+17.2 d
- IVF/ICSI (gynaecologie)27.8 → 44.8 d+17.0 d
Dalers — wachttijd korter
- Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde)177.8 → 82.7 d-95.1 d
- Ablatie (cardiologie)133.9 → 113.7 d-20.2 d
- (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)53.9 → 44.4 d-9.5 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag55 → 370+315 dGalblaasverwijdering (heelkunde)
- Flevoziekenhuis, loc. Almere191 → 447+256 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag134 → 370+236 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag56 → 270+214 dGastroscopie
- Tergooi locactie Hilversum100 → 300+200 dSterilisatie man als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
- Ziekenhuis St. Jansdal, locatie Harderwijk7 → 184+177 dUrologie - algemeen
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag71 → 244+173 dBaarmoederhalsafwijkingen uitstrijkje (gynaecologie)
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag98 → 270+172 dColonscopie
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag140 → 270+130 dMaag, darm en leverziekten - Algemeen
- Dijklander Ziekenhuis, locatie Purmerend87 → 196+109 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
Snelste verbeteringen
- Universitair Medisch Centrum Utrecht, loc. Utrecht708 → 135-573 dOperatieve verwijdering slokdarm (heelkunde)
- Medisch Centrum Leeuwarden B.V.288 → 15-273 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem300 → 55-245 dOperatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)
- Treant Zorggroep, locatie Refaja205 → 73-132 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- Treant Zorggroep, locatie Scheper171 → 41-130 dInitiële totale knie vervanging (orthopedie)
- Medisch Centrum Leeuwarden B.V.138 → 13-125 dDiagnostische en/of therapeutische kijkoperatie knie (orthopedie)
- Catharina-Ziekenhuis, locatie EINDHOVEN168 → 45-123 dGalblaasverwijdering (heelkunde)
- Treant Zorggroep, locatie Bethesda180 → 70-110 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis, locatie Dirksland259 → 157-102 dUrologie - algemeen
- Dijklanderziekenhuis, Behandelcentrum Waterland Oost, loc. Volendam190 → 92-98 dKlinische geriatrie
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 43.1 d | Diagnostiek landelijk 23.9 d | Behandeling landelijk 62.0 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 44.7 d +1.6 d | 20.2 d −3.7 d | 54.4 d −7.6 d |
| Euregio | 46.1 d +3.0 d | 25.9 d +2.0 d | 60.5 d −1.5 d |
| Limburg | 26.4 d −16.7 d | 12.8 d −11.1 d | 50.8 d −11.2 d |
| Midden-NL | 35.4 d −7.7 d | 35.7 d +11.8 d | 52.6 d −9.4 d |
| Noord-NL | 55.5 d +12.4 d | 29.4 d +5.5 d | 80.8 d +18.8 d |
| Noordwest | 28.8 d −14.3 d | 16.6 d −7.3 d | 59.4 d −2.6 d |
| Oost | 52.2 d +9.1 d | 28.2 d +4.3 d | 68.7 d +6.7 d |
| SpzNet AMC | 29.8 d −13.3 d | 21.4 d −2.5 d | 46.4 d −15.6 d |
| West | 56.2 d +13.1 d | 35.0 d +11.1 d | 99.1 d +37.1 d |
| Zuidwest-NL | 48.4 d +5.3 d | 22.1 d −1.8 d | 60.6 d −1.4 d |
| Zwolle | 52.9 d +9.8 d | 27.1 d +3.2 d | 63.2 d +1.2 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)46.2%
2.203 van 4.766 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)68.0%
920 van 1.353 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)51.1%
1.188 van 2.326 metingen binnen norm
4.134 van 8.445 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie BronovoBehandeling+147.1 d bovenS Gravenhage · 24 metingen, 83% boven norm
- Isala HeerdePolikliniek+128.2 d bovenHeerde · 13 metingen, 77% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie WesteindeBehandeling+91.6 d bovenS Gravenhage · 17 metingen, 77% boven norm
- Wilhelmina Ziekenhuis, locatie AssenBehandeling+88.3 d bovenAssen · 37 metingen, 81% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie AntoniushoveBehandeling+74.5 d bovenLeidschendam · 15 metingen, 67% boven norm
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie ElstPolikliniek+69.7 d bovenElst · 23 metingen, 78% boven norm
- Isala DiaconessenhuisBehandeling+67.2 d bovenMeppel · 19 metingen, 58% boven norm
- Universitair Medisch Centrum Utrecht, loc. UtrechtBehandeling+64.8 d bovenUtrecht · 8 metingen, 88% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 24 jan 2023 (≈ 6 maanden geleden) zat 52.8% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 45.5%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
Grote stijger: Transgender zorg
Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 230.0 d naar 295.1 d. 8 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
230.0 d
Nu
295.1 d
Verandering
+65.1 d (+28.3%)
Regio West loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 61.3 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+37.1 d boven gem.
Diagnostiek
+11.1 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+13.1 d boven gem.
Polikliniekbezoek loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.2 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-polikliniekbezoek-verrichtingen.
Vorige peildatum
40.9 d
Huidige peildatum
43.1 d
Verandering
+2.2 d
Diagnostiek loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +1.5 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-diagnostiek-verrichtingen.
Vorige peildatum
22.4 d
Huidige peildatum
23.9 d
Verandering
+1.5 d
Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.
Statistic S
60
p-waarde
5.2e-5
Richting
↑ slechter
415 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
811
Dalen (z ≤ −2)
297
Extreem (|z| ≥ 3)
415
Grote daler: Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde)
Operatieve verwijdering slokdarm (heelkunde) (Chirurgie (heelkunde) (303)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 177.8 d terug naar 82.7 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
177.8 d
Nu
82.7 d
Verandering
−95.1 d (−53.5%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.