Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 5 sep 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 36 · 2023

Wachttijden-briefing, 5 sep 2023

Het landelijk beeld voor polikliniekbezoek daalt met 1.4 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 55.7% over alle metingen heen. 333 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 22 aug 2023 → 5 sep 2023N metingen nu: 8.386Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
39.5d
-1.4 dvs 40.9 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
22.5d
-0.9 dvs 23.4 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
63.2d
+1.4 dvs 61.8 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
55.7%
+1.9 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Transgender zorg

Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 288.7 d naar 381.8 d. 6 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
288.7 d
Nu
381.8 d
Verandering
+93.1 d (+32.2%)
Hoogregio

Regio West loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 58.2 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+35.3 d boven gem.
Diagnostiek
+11.2 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+11.7 d boven gem.
Aandachttrend

Structureel stijgende trend in polikliniekbezoek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.

Statistic S
32
p-waarde
3.4e-2
Richting
↑ slechter
Aandachtanomalie

333 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
514
Dalen (z ≤ −2)
404
Extreem (|z| ≥ 3)
333
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
39.5 d nu
+1: 40.2 d+2: 40.2 d80% PI ±3.6 d
Diagnostiek
22.5 d nu
+1: 22.9 d+2: 22.8 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
63.2 d nu
+1: 62.7 d+2: 63.1 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Gelre Ziekenhuizen Zutphen
Zutphen
Ooglidcorrectie (oogheelkunde)
Behandeling
120 d23.0 d+97.0 d+41.5σ
Noordwest Ziekenhuisgroep, locatie Den Helder
Den Helder
Baarmoederhalsafwijkingen uitstrijkje (gynaecologie)
Diagnostiek
22 d2.4 d+19.6 d+24.7σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Behandeling spataderen (endovasculaire procedure) (dermatologie, heelkunde)
Behandeling
42 d34.9 d+7.1 d+23.5σ
St. Antonius Zkh, Zuwe Hofpoort Zkh, loc. Woerden
Woerden
CT
Diagnostiek
1 d92.0 d-91.0 d-19.6σ
Hartkliniek Groningen
Groningen
Cardiologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
7 d31.5 d-24.5 d-17.8σ
MKA groep | locatie Vlietland
Schiedam
Extractie gebitselement(en), niet in algehele anesthesie (kaakchirurgie)
Behandeling
49 d2.7 d+46.3 d+16.5σ
HagaZiekenhuis, locatie Den Haag
S Gravenhage
Sterilisatie man als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
Behandeling
160 d80.8 d+79.2 d+16.3σ
Treant Zorggroep, locatie Refaja
Stadskanaal
Initiële staaroperatie (oogheelkunde)
Behandeling
318 d51.4 d+266.6 d+16.1σ
Franciscus Gasthuis, loc. Rotterdam
Rotterdam
Plaatsen middenoorbeluchtingsbuisjes (kno)
Behandeling
139 d51.8 d+87.2 d+15.9σ
Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam
Rotterdam
Operatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
Behandeling
42 d211.6 d-169.6 d-14.1σ
Zuyderland Medisch Centrum (locatie Geleen)
Geleen
Klinische geriatrie
Polikliniekbezoek
42 d3.9 d+38.1 d+13.5σ
Dijklander Ziekenhuis
Hoorn
Baarmoederhalsafwijkingen uitstrijkje (gynaecologie)
Diagnostiek
51 d19.9 d+31.1 d+13.2σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 39.5 d
Diagnostiek
landelijk 22.5 d
Behandeling
landelijk 63.2 d
Brabant
41.5 d
+2.0 d
16.9 d
−5.6 d
58.1 d
−5.1 d
Euregio
45.3 d
+5.8 d
24.1 d
+1.6 d
59.8 d
−3.4 d
Limburg
25.6 d
−13.9 d
12.6 d
−9.9 d
51.0 d
−12.2 d
Midden-NL
31.4 d
−8.1 d
30.5 d
+8.0 d
53.9 d
−9.3 d
Noord-NL
58.3 d
+18.8 d
30.0 d
+7.5 d
93.9 d
+30.7 d
Noordwest
27.0 d
−12.5 d
14.5 d
−8.0 d
62.8 d
−0.4 d
Oost
53.0 d
+13.5 d
26.5 d
+4.0 d
73.1 d
+9.9 d
SpzNet AMC
29.0 d
−10.5 d
18.8 d
−3.7 d
42.9 d
−20.3 d
West
51.2 d
+11.7 d
33.7 d
+11.2 d
98.5 d
+35.3 d
Zuidwest-NL
40.4 d
+0.9 d
27.2 d
+4.7 d
58.8 d
−4.4 d
Zwolle
36.1 d
−3.4 d
20.1 d
−2.4 d
58.5 d
−4.7 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)52.6%

2.447 van 4.649 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)73.1%

1.005 van 1.374 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)51.5%

1.218 van 2.363 metingen binnen norm

3.716 van 8.386 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 7 mrt 2023 (≈ 6 maanden geleden) zat 53.7% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.8%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 2.3 procentpunt naar 52.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
50.3%
Huidig
52.6%
Δ procentpunt
+2.3 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 1.1 procentpunt naar 73.1%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
72.0%
Huidig
73.1%
Δ procentpunt
+1.1 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 1.0 procentpunt naar 51.5%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
50.5%
Huidig
51.5%
Δ procentpunt
+1.0 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Slaaponderzoek / Polysomnografie (kno, longgeneeskunde, neurologie)

Slaaponderzoek / Polysomnografie (kno, longgeneeskunde, neurologie) (KNO (302) / Longgeneeskunde (322) / Neurologie (330)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 50.2 d terug naar 28.8 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
50.2 d
Nu
28.8 d
Verandering
−21.4 d (−42.6%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.