Treeknorm-naleving zakt voor behandeling
49.2% van de metingen zit binnen norm — 2.3 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 51% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
51.5%
Huidig
49.2%
Δ procentpunt
−2.3 pp
Je bekijkt een eerdere briefing van 19 sep 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 38 · 2023
Wachttijden-briefing, 19 sep 2023
Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 2.1 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 54.5% over alle metingen heen. 225 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 5 sep 2023 → 19 sep 2023N metingen nu: 8.594Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
40.5d
+1 dvs 39.5 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
22.6d
0 dvs 22.5 d
geen netto beweging
Behandeling
65.3d
+2.1 dvs 63.2 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
54.5%
-1.2 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Grote stijger: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)
Het landelijke gemiddelde voor Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie) (Gynaecologie (307)) is in twee weken gestegen van 88.6 d naar 108.4 d. 72 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
88.6 d
Nu
108.4 d
Verandering
+19.8 d (+22.3%)
Regio Noord-NL loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 49.4 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+30.1 d boven gem.
Diagnostiek
+5.9 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+13.4 d boven gem.
Behandeling loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.1 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.
Vorige peildatum
63.2 d
Huidige peildatum
65.3 d
Verandering
+2.1 d
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
40.5 d nu+1: 40.4 d+2: 40.3 d80% PI ±3.5 d
Diagnostiek
22.6 d nu+1: 22.7 d+2: 22.5 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
65.3 d nu+1: 64.9 d+2: 65.8 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)88.6 → 108.4 d+19.8 d
- Urologie - algemeen61.6 → 78.0 d+16.4 d
- Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)79.0 → 91.2 d+12.2 d
- Longrevalidatie (revalidatiegeneeskunde)20.4 → 31.3 d+10.9 d
- Slaapcentra38.6 → 48.4 d+9.8 d
- Operatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)89.0 → 98.8 d+9.8 d
Dalers — wachttijd korter
- Transgender zorg381.8 → 327.4 d-54.4 d
- Ablatie (cardiologie)118.1 → 97.5 d-20.6 d
- Kindergeneeskunde - Interne geneeskunde64.7 → 55.0 d-9.7 d
- Interne geneeskunde - Allergologie57.1 → 51.2 d-5.9 d
- Operatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)104.6 → 99.0 d-5.6 d
- Neurolyse perifere zenuw, waaronder carpaal tunnel syndroom (neurochirurgie)46.7 → 41.8 d-4.9 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam42 → 248+206 dOperatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam28 → 217+189 dSterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam28 → 217+189 dGeïsoleerde/ op zichzelf staande baarmoederverwijdering (gynaecologie)
- Ziekenhuis St. Jansdal, locatie Harderwijk28 → 182+154 dUrologie - algemeen
- Spaarne Gasthuis Noord, loc. Haarlem134 → 281+147 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam13 → 151+138 dInitiële operatieve behandeling carpaal tunnel syndroom (heelkunde, orthopedie, plastische chirurgie)
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam100 → 217+117 dOperatieve behandeling urine-incontinentie en/of verzakking bij vrouw (gynaecologie)
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie Antoniushove10 → 109+99 dSportgeneeskunde
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam90 → 168+78 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Amsterdam UMC, locatie VUmc66 → 142+76 dGeïsoleerde/ op zichzelf staande baarmoederverwijdering (gynaecologie)
Snelste verbeteringen
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam700 → 380-320 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Ikazia Ziekenhuis, locatie Rotterdam700 → 380-320 dGalblaasverwijdering (heelkunde)
- Spaarne Gasthuis, loc. Haarlem453 → 153-300 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Sint Jans Gasthuis, locatie Weert210 → 63-147 dOogheelkunde - Algemeen
- Bravis Ziekenhuis, loc. Roosendaal180 → 65-115 dOogheelkunde - Algemeen
- Amphia locatie Molengracht176 → 67-109 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- Treant Zorggroep, locatie Bethesda147 → 56-91 dRevalidatie
- Spijkenisse Medisch Centrum, loc. Spijkenisse112 → 21-91 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Radboudumc372 → 281-91 dOperatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag90 → 1-89 dKaakchirurgie
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 40.5 d | Diagnostiek landelijk 22.6 d | Behandeling landelijk 65.3 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 40.4 d −0.1 d | 18.1 d −4.5 d | 54.4 d −10.9 d |
| Euregio | 47.2 d +6.7 d | 22.9 d +0.3 d | 60.9 d −4.4 d |
| Limburg | 26.7 d −13.8 d | 12.9 d −9.7 d | 54.2 d −11.1 d |
| Midden-NL | 31.8 d −8.7 d | 28.8 d +6.2 d | 50.7 d −14.6 d |
| Noord-NL | 53.9 d +13.4 d | 28.5 d +5.9 d | 95.4 d +30.1 d |
| Noordwest | 25.6 d −14.9 d | 12.5 d −10.1 d | 72.9 d +7.6 d |
| Oost | 53.3 d +12.8 d | 25.9 d +3.3 d | 74.0 d +8.7 d |
| SpzNet AMC | 28.6 d −11.9 d | 23.3 d +0.7 d | 45.1 d −20.2 d |
| West | 54.1 d +13.6 d | 27.8 d +5.2 d | 92.8 d +27.5 d |
| Zuidwest-NL | 39.7 d −0.8 d | 26.3 d +3.7 d | 63.3 d −2.0 d |
| Zwolle | 49.9 d +9.4 d | 24.9 d +2.3 d | 69.3 d +4.0 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)51.6%
2.490 van 4.827 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)73.8%
1.009 van 1.368 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)49.2%
1.181 van 2.399 metingen binnen norm
3.914 van 8.594 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Isala HeerdePolikliniek+127.2 d bovenHeerde · 13 metingen, 77% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie BronovoBehandeling+122.9 d bovenS Gravenhage · 24 metingen, 83% boven norm
- Universitair Medisch Centrum Utrecht, loc. UtrechtBehandeling+122.8 d bovenUtrecht · 6 metingen, 83% boven norm
- Wilhelmina Ziekenhuis, locatie AssenBehandeling+88.6 d bovenAssen · 37 metingen, 81% boven norm
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie ElstPolikliniek+80.6 d bovenElst · 22 metingen, 82% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie AntoniushoveBehandeling+79.3 d bovenLeidschendam · 16 metingen, 63% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie WesteindeBehandeling+78.3 d bovenS Gravenhage · 18 metingen, 67% boven norm
- Spaarne Gasthuis, loc. HaarlemBehandeling+76.2 d bovenHaarlem · 6 metingen, 100% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 21 mrt 2023 (≈ 6 maanden geleden) zat 52.3% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.2%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek
51.6% van de metingen zit binnen norm — 1.0 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 48% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
52.6%
Huidig
51.6%
Δ procentpunt
−1.0 pp
Structureel stijgende trend in behandeling
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De stijgende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Bron-systemen lopen vol — dit verdient een nadere blik per regio.
Statistic S
36
p-waarde
1.6e-2
Richting
↑ slechter
225 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
460
Dalen (z ≤ −2)
380
Extreem (|z| ≥ 3)
225
Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek
Compliance steeg met 0.7 procentpunt naar 73.8%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
73.1%
Huidig
73.8%
Δ procentpunt
+0.7 pp
Structureel dalende trend in diagnostiek
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-32
p-waarde
3.4e-2
Richting
↓ beter
Grote daler: Transgender zorg
Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 381.8 d terug naar 327.4 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
381.8 d
Nu
327.4 d
Verandering
−54.4 d (−14.2%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.