Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 17 okt 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 42 · 2023

Wachttijden-briefing, 17 okt 2023

Het landelijk beeld voor behandeling daalt met 0.7 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 54.8% over alle metingen heen. 278 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 3 okt 2023 → 17 okt 2023N metingen nu: 8.348Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
41.0d
-0.1 dvs 41.2 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
22.1d
-0.5 dvs 22.6 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
61.3d
-0.7 dvs 62.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
54.8%
+0.6 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Transgender zorg

Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 258.6 d naar 378.8 d. 6 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
258.6 d
Nu
378.8 d
Verandering
+120.2 d (+46.5%)
Hoogregio

Regio West loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 48.7 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+29.5 d boven gem.
Diagnostiek
+7.8 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+11.5 d boven gem.
Aandachtanomalie

278 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
491
Dalen (z ≤ −2)
363
Extreem (|z| ≥ 3)
278
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 0.9 procentpunt naar 50.7%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
49.8%
Huidig
50.7%
Δ procentpunt
+0.9 pp
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
41.0 d nu
+1: 40.8 d+2: 40.6 d80% PI ±3.5 d
Diagnostiek
22.1 d nu
+1: 22.2 d+2: 22.0 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
61.3 d nu
+1: 62.3 d+2: 63.0 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Utrecht
Utrecht
Mammografie (radiologie)
Diagnostiek
77 d2.4 d+74.6 d+54.1σ
Flevoziekenhuis, loc. Almere
Almere
Slaaponderzoek / Polysomnografie (kno, longgeneeskunde, neurologie)
Diagnostiek
21 d59.8 d-38.8 d-44.7σ
Universitair Medisch Centrum Groningen, locatie Groningen
Groningen
Interne geneeskunde - Allergologie
Polikliniekbezoek
100 d153.4 d-53.4 d-32.9σ
Elisabeth TweeSteden Ziekenhuis locatie Elisabeth, Tilburg
Tilburg
Plastische Chirurgie - Oncologie
Polikliniekbezoek
21 d14.1 d+6.9 d+24.0σ
Flevoziekenhuis, loc. Almere
Almere
Slaapapnoe diagnostisch onderzoek / screening (kno, longgeneeskunde, neurologie)
Diagnostiek
21 d60.5 d-39.5 d-22.8σ
Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem
Arnhem
Dermatologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
28 d87.5 d-59.5 d-17.7σ
Andros Clinics Baarn
Baarn
Besnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
Behandeling
100 d55.0 d+45.0 d+17.4σ
Ziekenhuis Rijnstate, locatie Zevenaar
Zevenaar
Dermatologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
33 d87.5 d-54.5 d-16.2σ
CWZ Druten, Gebouw Kanaalstaete, loc. Druten
Nijmegen
Urologie - algemeen
Polikliniekbezoek
84 d171.0 d-87.0 d-16.0σ
Gelre Ziekenhuizen Apeldoorn
Apeldoorn
Gynaecologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
7 d85.5 d-78.5 d-15.0σ
Zuyderland Medisch Centrum (locatie Heerlen)
Heerlen
Maag, darm en leverziekten - Algemeen
Polikliniekbezoek
178 d46.3 d+131.8 d+13.0σ
Zuyderland Medisch Centrum (locatie Geleen)
Geleen
Maag, darm en leverziekten - Algemeen
Polikliniekbezoek
176 d41.3 d+134.7 d+12.7σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 41.0 d
Diagnostiek
landelijk 22.1 d
Behandeling
landelijk 61.2 d
Brabant
40.0 d
−1.0 d
16.2 d
−5.9 d
53.9 d
−7.3 d
Euregio
46.9 d
+5.9 d
21.6 d
−0.5 d
63.5 d
+2.3 d
Limburg
25.5 d
−15.5 d
11.7 d
−10.4 d
52.7 d
−8.5 d
Midden-NL
33.4 d
−7.6 d
30.3 d
+8.2 d
48.9 d
−12.3 d
Noord-NL
51.7 d
+10.7 d
28.8 d
+6.7 d
82.6 d
+21.4 d
Noordwest
30.5 d
−10.5 d
18.7 d
−3.4 d
67.4 d
+6.2 d
Oost
49.5 d
+8.5 d
23.8 d
+1.7 d
75.3 d
+14.1 d
SpzNet AMC
29.5 d
−11.5 d
20.3 d
−1.8 d
43.2 d
−18.0 d
West
52.5 d
+11.5 d
29.9 d
+7.8 d
90.7 d
+29.5 d
Zuidwest-NL
43.5 d
+2.5 d
22.6 d
+0.5 d
49.8 d
−11.4 d
Zwolle
53.0 d
+12.0 d
26.4 d
+4.3 d
62.5 d
+1.3 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)50.7%

2.373 van 4.684 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)74.1%

1.001 van 1.351 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)52.0%

1.202 van 2.313 metingen binnen norm

3.772 van 8.348 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 18 apr 2023 (≈ 6 maanden geleden) zat 48.2% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 48.6%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 1.3 procentpunt naar 74.1%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
72.8%
Huidig
74.1%
Δ procentpunt
+1.3 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-30
p-waarde
4.7e-2
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 96.5 d terug naar 78.0 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
96.5 d
Nu
78.0 d
Verandering
−18.5 d (−19.2%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.