Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 28 nov 2023. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 48 · 2023

Wachttijden-briefing, 28 nov 2023

Het landelijk beeld voor diagnostiek loopt op met 1.6 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 56.3% over alle metingen heen. 274 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 14 nov 2023 → 28 nov 2023N metingen nu: 8.332Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
40.9d
+0.6 dvs 40.3 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
23.0d
+1.6 dvs 21.4 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
58.4d
-1.2 dvs 59.6 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
56.3%
-1 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogtreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek

71.5% van de metingen zit binnen norm — 2.8 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 29% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
74.3%
Huidig
71.5%
Δ procentpunt
−2.8 pp
Hoogverrichting

Grote stijger: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)

Het landelijke gemiddelde voor Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) is in twee weken gestegen van 74.0 d naar 98.0 d. 22 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
74.0 d
Nu
98.0 d
Verandering
+24.0 d (+32.4%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 47.8 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+25.6 d boven gem.
Diagnostiek
+6.0 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+16.3 d boven gem.
Aandachttrend

Diagnostiek loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +1.6 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-diagnostiek-verrichtingen.

Vorige peildatum
21.4 d
Huidige peildatum
23.0 d
Verandering
+1.6 d
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
40.9 d nu
+1: 40.7 d+2: 40.8 d80% PI ±3.4 d
Diagnostiek
23.0 d nu
+1: 22.7 d+2: 22.6 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
58.4 d nu
+1: 58.6 d+2: 57.8 d80% PI ±4.5 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Stijgers — oplopend

Dalers — wachttijd korter

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Bernhoven B.V.
Uden
Neurologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
240 d80.4 d+159.6 d+87.1σ
Wilhelmina Ziekenhuis, locatie Assen
Assen
Urologie - algemeen
Polikliniekbezoek
90 d30.8 d+59.2 d+30.4σ
OLVG locatie Oost, Amsterdam
Amsterdam
Anesthesiologie / Pijnbestrijding
Polikliniekbezoek
21 d0.8 d+20.2 d+19.6σ
Locatie Blixembosch
Eindhoven
Revalidatie na beroerte (revalidatiegeneeskunde)
Behandeling
20 d27.7 d-7.7 d-15.6σ
Medisch Spectrum Twente, loc. Enschede
Enschede
Diagnostische en/of therapeutische kijkoperatie knie (orthopedie)
Behandeling
97 d43.8 d+53.2 d+13.5σ
Catharina-Ziekenhuis, locatie EINDHOVEN
Eindhoven
Gastroscopie
Diagnostiek
21 d8.4 d+12.6 d+13.0σ
Xpert Clinics Proctologie | Velp
Velp
Operatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)
Behandeling
7 d15.3 d-8.3 d-12.8σ
Rugpoli | Randstad
Hoofddorp
MRI hersenen
Diagnostiek
66 d8.9 d+57.1 d+12.7σ
HagaZiekenhuis, locatie Zoetermeer
Zoetermeer
Primaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
Behandeling
127 d183.7 d-56.7 d-11.9σ
Tjongerschans locatie Steenwijk
Steenwijk
Gynaecologie - Algemeen
Polikliniekbezoek
90 d14.9 d+75.1 d+10.6σ
Noordwest Ziekenhuisgroep, locatie Alkmaar
Alkmaar
MRI schouder(s)/bovenste extremiteit(en
Diagnostiek
4 d1.1 d+2.9 d+10.1σ
Medisch Centrum Leeuwarden B.V.
Leeuwarden
Orthopedie - Algemeen
Polikliniekbezoek
60 d45.4 d+14.6 d+10.1σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 40.9 d
Diagnostiek
landelijk 23.0 d
Behandeling
landelijk 58.4 d
Brabant
43.9 d
+3.0 d
17.7 d
−5.3 d
48.8 d
−9.6 d
Euregio
47.7 d
+6.8 d
21.6 d
−1.4 d
57.6 d
−0.8 d
Limburg
27.1 d
−13.8 d
16.5 d
−6.5 d
51.2 d
−7.2 d
Midden-NL
31.1 d
−9.8 d
29.8 d
+6.8 d
44.4 d
−14.0 d
Noord-NL
57.2 d
+16.3 d
29.0 d
+6.0 d
84.0 d
+25.6 d
Noordwest
24.7 d
−16.2 d
14.8 d
−8.2 d
59.2 d
+0.8 d
Oost
44.3 d
+3.4 d
22.6 d
−0.4 d
74.0 d
+15.6 d
SpzNet AMC
29.5 d
−11.4 d
19.3 d
−3.7 d
40.2 d
−18.2 d
West
50.6 d
+9.7 d
31.9 d
+8.9 d
85.6 d
+27.2 d
Zuidwest-NL
42.8 d
+1.9 d
25.7 d
+2.7 d
53.3 d
−5.1 d
Zwolle
56.3 d
+15.4 d
29.4 d
+6.4 d
61.4 d
+3.0 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)52.4%

2.442 van 4.661 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)71.5%

934 van 1.306 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)55.6%

1.316 van 2.365 metingen binnen norm

3.640 van 8.332 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 30 mei 2023 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.0% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.7%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek

52.4% van de metingen zit binnen norm — 1.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 48% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
53.6%
Huidig
52.4%
Δ procentpunt
−1.2 pp
Aandachtanomalie

274 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
485
Dalen (z ≤ −2)
321
Extreem (|z| ≥ 3)
274
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 0.5 procentpunt naar 55.6%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
55.1%
Huidig
55.6%
Δ procentpunt
+0.5 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Transgender zorg

Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 530.8 d terug naar 290.6 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
530.8 d
Nu
290.6 d
Verandering
−240.2 d (−45.3%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.