Behandeling loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +4.3 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.
Vorige peildatum
55.1 d
Huidige peildatum
59.5 d
Verandering
+4.3 d
Je bekijkt een eerdere briefing van 9 jan 2024. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 2 · 2024
Wachttijden-briefing, 9 jan 2024
Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 4.3 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 57.8% over alle metingen heen. 322 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 26 dec 2023 → 9 jan 2024N metingen nu: 8.555Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
38.1d
-1.9 dvs 40.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
20.8d
-0.7 dvs 21.5 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
59.5d
+4.3 dvs 55.1 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
57.8%
+1.4 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Treeknorm-naleving zakt voor behandeling
52.8% van de metingen zit binnen norm — 5.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 47% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
58.0%
Huidig
52.8%
Δ procentpunt
−5.2 pp
Grote stijger: Primaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
Het landelijke gemiddelde voor Primaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno) (KNO (302)) is in twee weken gestegen van 100.8 d naar 121.7 d. 68 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
100.8 d
Nu
121.7 d
Verandering
+20.9 d (+20.7%)
Regio West loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 46.7 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+30.8 d boven gem.
Diagnostiek
+8.0 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+7.8 d boven gem.
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
38.1 d nu+1: 38.7 d+2: 38.4 d80% PI ±3.4 d
Diagnostiek
20.8 d nu+1: 21.2 d+2: 21.1 d80% PI ±1.8 d
Behandeling
59.5 d nu+1: 58.0 d+2: 57.3 d80% PI ±4.6 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Primaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)100.8 → 121.7 d+20.9 d
- Slaapcentra30.6 → 50.0 d+19.4 d
- Ablatie (cardiologie)92.5 → 110.6 d+18.1 d
- Maag, darm en leverziekten - Algemeen77.8 → 94.9 d+17.1 d
- Longrevalidatie (revalidatiegeneeskunde)14.2 → 28.4 d+14.2 d
- Behandeling vanwege apneu (CPAP, operatieve behandeling) (kno, longgeneeskunde)36.5 → 49.6 d+13.1 d
Dalers — wachttijd korter
- Transgender zorg355.8 → 284.5 d-71.3 d
- Neurologie - Algemeen87.6 → 75.6 d-12.0 d
- Spondylodese operatie aan de wervelkolom anders dan ihkv behandeling van hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)68.7 → 57.3 d-11.4 d
- Dermatologie - Algemeen43.6 → 32.3 d-11.3 d
- Neurochirurgie - Hernia nek44.5 → 33.2 d-11.3 d
- Neurochirurgie - Hernia rug43.3 → 32.4 d-10.9 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Universitair Medisch Centrum Groningen, locatie Groningen37 → 197+160 dOperatieve behandeling hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
- Academisch Ziekenhuis Maastricht21 → 180+159 dInitiële operatieve behandeling carpaal tunnel syndroom (heelkunde, orthopedie, plastische chirurgie)
- Universitair Medisch Centrum Groningen, locatie Groningen160 → 291+131 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem94 → 209+115 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Martini Ziekenhuis48 → 155+107 dOperatieve behandeling hernia nuclei pulposi/kanaalstenose (orthopedie, neurochirurgie)
- Meander Medisch Centrum locatie Amersfoort11 → 104+93 dInitiële totale heupvervanging (orthopedie)
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Zevenaar144 → 237+93 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Andros Clinics Arnhem45 → 137+92 dBesnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
- HagaZiekenhuis, locatie Zoetermeer56 → 148+92 dGastroscopie
- Radboudumc90 → 180+90 dNeurologie - Hernia nek
Snelste verbeteringen
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem300 → 52-248 dOperatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)
- Stichting Zorgsaam Zeeuws-Vlaanderen304 → 94-210 dInitiële staaroperatie (oogheelkunde)
- Dijklander Ziekenhuis, locatie Purmerend365 → 180-185 dOogheelkunde - Algemeen
- Excellent Klinieken Zoetermeer180 → 14-166 dNeurologie - Algemeen
- Ziekenhuis Rijnstate, locatie Arnhem255 → 95-160 dOperatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)
- Tjongerschans146 → 37-109 dDiagnostische en/of therapeutische kijkoperatie knie (orthopedie)
- Stichting Jeroen Bosch Ziekenhuis - locatie 's Hertogenbosch100 → 1-99 dLonggeneeskunde - Algemeen
- Medisch Centrum Leeuwarden B.V.378 → 280-98 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Poliklinieken Saxenburgh Coevorden- Gezondheidscentrum De Veltstroom270 → 175-95 dOogheelkunde - Algemeen
- Saxenburgh Medisch Centrum, locatie Hardenberg270 → 175-95 dOogheelkunde - Algemeen
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 38.1 d | Diagnostiek landelijk 20.8 d | Behandeling landelijk 59.5 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 43.3 d +5.2 d | 16.2 d −4.6 d | 52.6 d −6.9 d |
| Euregio | 46.1 d +8.0 d | 16.6 d −4.2 d | 54.2 d −5.3 d |
| Limburg | 25.5 d −12.6 d | 12.4 d −8.4 d | 53.6 d −5.9 d |
| Midden-NL | 27.8 d −10.3 d | 25.4 d +4.6 d | 47.0 d −12.5 d |
| Noord-NL | 53.1 d +15.0 d | 28.4 d +7.6 d | 74.5 d +15.0 d |
| Noordwest | 23.4 d −14.7 d | 12.6 d −8.2 d | 54.3 d −5.2 d |
| Oost | 44.6 d +6.5 d | 22.2 d +1.4 d | 72.2 d +12.7 d |
| SpzNet AMC | 28.3 d −9.8 d | 18.3 d −2.5 d | 42.4 d −17.1 d |
| West | 45.9 d +7.8 d | 28.8 d +8.0 d | 90.3 d +30.8 d |
| Zuidwest-NL | 39.1 d +1.0 d | 25.2 d +4.4 d | 58.1 d −1.4 d |
| Zwolle | 46.1 d +8.0 d | 23.1 d +2.3 d | 58.7 d −0.8 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)55.1%
2.594 van 4.710 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)75.8%
1.060 van 1.399 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)52.8%
1.292 van 2.446 metingen binnen norm
3.609 van 8.555 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Isala HeerdePolikliniek+112.3 d bovenHeerde · 13 metingen, 69% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie AntoniushoveBehandeling+103.1 d bovenLeidschendam · 16 metingen, 75% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie WesteindeBehandeling+92.7 d bovenS Gravenhage · 15 metingen, 53% boven norm
- Universitair Medisch Centrum Utrecht, loc. UtrechtBehandeling+92.2 d bovenUtrecht · 9 metingen, 78% boven norm
- Alrijne Ziekenhuis LeidenBehandeling+87.1 d bovenLeiden · 13 metingen, 85% boven norm
- Haaglanden Medisch Centrum, locatie BronovoBehandeling+78.5 d bovenS Gravenhage · 27 metingen, 74% boven norm
- Martini ZiekenhuisBehandeling+76.2 d bovenGroningen · 13 metingen, 100% boven norm
- Bernhoven, Polikliniek OssPolikliniek+68.3 d bovenUden · 12 metingen, 83% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 11 jul 2023 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.2% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 51.1%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
322 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
348
Dalen (z ≤ −2)
519
Extreem (|z| ≥ 3)
322
Voorspelling: behandeling blijft volgende peildata dalen
Het forecast-model verwacht een eindstand van 57.3 d over twee peildata, gebaseerd op de helling van de afgelopen peildata. Het model is gebackest met walk-forward validatie; de werkelijke uitkomst valt doorgaans binnen ±0.9 d van de voorspelling.
Nu
59.5 d
+1 peildatum
58.0 d
+2 peildata
57.3 d
Polikliniekbezoek verbetert landelijk
Het landelijke gemiddelde daalde met −1.9 d — een breed positief signaal voor polikliniekbezoek.
Vorige peildatum
40.1 d
Huidige peildatum
38.1 d
Verandering
−1.9 d
Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek
Compliance steeg met 4.2 procentpunt naar 55.1%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
50.9%
Huidig
55.1%
Δ procentpunt
+4.2 pp
Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek
Compliance steeg met 2.6 procentpunt naar 75.8%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
73.2%
Huidig
75.8%
Δ procentpunt
+2.6 pp
Structureel dalende trend in behandeling
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-42
p-waarde
4.9e-3
Richting
↓ beter
Grote daler: Transgender zorg
Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 355.8 d terug naar 284.5 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
355.8 d
Nu
284.5 d
Verandering
−71.3 d (−20.0%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.