Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 14 okt 2025. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 42 · 2025

Wachttijden-briefing, 14 okt 2025

Het landelijk beeld voor diagnostiek loopt op met 0.2 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 56.0% over alle metingen heen. 270 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 30 sep 2025 → 14 okt 2025N metingen nu: 8.752Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
43.7d
0 dvs 43.6 d
geen netto beweging
Diagnostiek
23.5d
+0.2 dvs 23.3 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
53.6d
-0.1 dvs 53.7 d
verbetering tov vorige peildatum
Treeknorm
56.0%
+1.4 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Transgender zorg

Het landelijke gemiddelde voor Transgender zorg (Overige) is in twee weken gestegen van 42.5 d naar 174.6 d. 7 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
42.5 d
Nu
174.6 d
Verandering
+132.1 d (+310.8%)
Hoogregio

Regio Noord-NL loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 37.0 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Behandeling
+13.6 d boven gem.
Diagnostiek
+7.6 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+15.8 d boven gem.
Aandachttreeknorm

Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek

70.7% van de metingen zit binnen norm — 0.9 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 29% boven de Treeknorm uitkomt.

Vorige
71.6%
Huidig
70.7%
Δ procentpunt
−0.9 pp
Aandachtanomalie

270 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
476
Dalen (z ≤ −2)
318
Extreem (|z| ≥ 3)
270
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
43.7 d nu
+1: 43.4 d+2: 42.9 d80% PI ±3.5 d
Diagnostiek
23.5 d nu
+1: 23.3 d+2: 22.9 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
53.6 d nu
+1: 53.8 d+2: 54.0 d80% PI ±4.1 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Medisch Spectrum Twente, loc. Enschede
Enschede
Operatieve behandeling meniscus en/of kniebanden (geen vers letsel, exclusief artroscopische behandeling) (heelkunde, orthopedie)
Behandeling
120 d60.2 d+59.8 d+103.6σ
St. Rivas Zorggroep, locatie Beatrix Ziekenhuis
Gorinchem
(Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)
Behandeling
250 d26.5 d+223.5 d+92.5σ
Spijkenisse Medisch Centrum, loc. Spijkenisse
Spykenisse
Oogheelkunde - Algemeen
Polikliniekbezoek
217 d29.3 d+187.7 d+25.4σ
Dermatologisch Centrum Utrecht
Maarssen
Behandeling spataderen (endovasculaire procedure) (dermatologie, heelkunde)
Behandeling
50 d12.3 d+37.7 d+25.2σ
Ziekenhuis Amstelland, locatie Amstelveen
Amstelveen
Interne geneeskunde - Nefrologie
Polikliniekbezoek
56 d22.5 d+33.5 d+23.7σ
St. Rivas Zorggroep, locatie Beatrix Ziekenhuis
Gorinchem
Behandeling spataderen (endovasculaire procedure) (dermatologie, heelkunde)
Behandeling
30 d271.0 d-241.0 d-16.6σ
Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis, locatie Nijmegen
Nijmegen
Galblaasverwijdering (heelkunde)
Behandeling
103 d137.8 d-34.8 d-12.9σ
Isala klinieken, loc. Zwolle
Zwolle
Revalidatie
Polikliniekbezoek
148 d22.9 d+125.1 d+11.7σ
Sint Maartenskliniek, Maartenskliniek Boxmeer, loc BEUGEN
Beugen
Orthopedie - Schouderklachten
Polikliniekbezoek
95 d32.4 d+62.6 d+11.0σ
Ommelander Ziekenhuis Groningen
Scheemda
Sterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)
Behandeling
91 d29.8 d+61.3 d+10.1σ
Ziekenhuis St. Jansdal, locatie Harderwijk
Harderwijk
Plastische Chirurgie - Algemeen
Polikliniekbezoek
70 d8.0 d+62.0 d+10.0σ
Ziekenhuis St. Jansdal, locatie Harderwijk
Harderwijk
Plastische Chirurgie - Oncologie
Polikliniekbezoek
70 d8.0 d+62.0 d+10.0σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 43.7 d
Diagnostiek
landelijk 23.5 d
Behandeling
landelijk 53.6 d
Brabant
38.7 d
−5.0 d
19.8 d
−3.7 d
37.3 d
−16.3 d
Euregio
50.4 d
+6.7 d
11.4 d
−12.1 d
55.3 d
+1.7 d
Limburg
30.9 d
−12.8 d
18.0 d
−5.5 d
45.8 d
−7.8 d
Midden-NL
31.2 d
−12.5 d
26.0 d
+2.5 d
55.9 d
+2.3 d
Noord-NL
59.5 d
+15.8 d
31.1 d
+7.6 d
67.2 d
+13.6 d
Noordwest-NL
30.1 d
−13.6 d
13.6 d
−9.9 d
53.9 d
+0.3 d
Oost
50.6 d
+6.9 d
32.9 d
+9.4 d
64.9 d
+11.3 d
SpzNet AMC
26.2 d
−17.5 d
16.4 d
−7.1 d
46.6 d
−7.0 d
West
47.8 d
+4.1 d
30.7 d
+7.2 d
74.9 d
+21.3 d
Zuidwest-NL
49.5 d
+5.8 d
27.4 d
+3.9 d
54.5 d
+0.9 d
Zwolle
65.4 d
+21.7 d
26.3 d
+2.8 d
50.6 d
−3.0 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)50.5%

2.450 van 4.847 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)70.7%

975 van 1.380 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)58.5%

1.476 van 2.525 metingen binnen norm

3.851 van 8.752 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 15 apr 2025 (≈ 6 maanden geleden) zat 45.1% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.7%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 2.1 procentpunt naar 50.5%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
48.4%
Huidig
50.5%
Δ procentpunt
+2.1 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor behandeling

Compliance steeg met 1.4 procentpunt naar 58.5%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
57.1%
Huidig
58.5%
Δ procentpunt
+1.4 pp
Positieftrend

Structureel dalende trend in diagnostiek

Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.

Statistic S
-48
p-waarde
1.3e-3
Richting
↓ beter
Positiefverrichting

Grote daler: Behandeling vanwege apneu (CPAP, operatieve behandeling) (kno, longgeneeskunde)

Behandeling vanwege apneu (CPAP, operatieve behandeling) (kno, longgeneeskunde) (KNO (302) / Longgeneeskunde (322)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 59.3 d terug naar 45.9 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
59.3 d
Nu
45.9 d
Verandering
−13.4 d (−22.6%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.