Treeknorm-naleving zakt voor polikliniekbezoek
43.3% van de metingen zit binnen norm — 5.3 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 57% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
48.6%
Huidig
43.3%
Δ procentpunt
−5.3 pp
Je bekijkt een eerdere briefing van 9 dec 2025. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 50 · 2025
Wachttijden-briefing, 9 dec 2025
Het landelijk beeld voor diagnostiek daalt met 0.7 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 51.2% over alle metingen heen. 399 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 25 nov 2025 → 9 dec 2025N metingen nu: 8.638Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
45.1d
+0.3 dvs 44.8 d
loopt op tov vorige peildatum
Diagnostiek
23.5d
-0.7 dvs 24.2 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
52.7d
+0.6 dvs 52.1 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
51.2%
-3.7 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek
66.4% van de metingen zit binnen norm — 2.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 34% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
68.6%
Huidig
66.4%
Δ procentpunt
−2.2 pp
Grote stijger: Maag, darm en leverziekten - Algemeen
Het landelijke gemiddelde voor Maag, darm en leverziekten - Algemeen (Maag, darm en leverziekten (318)) is in twee weken gestegen van 111.3 d naar 129.1 d. 109 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
111.3 d
Nu
129.1 d
Verandering
+17.8 d (+16.0%)
Regio Noord-NL loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Noord-NL op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 38.3 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+16.3 d boven gem.
Diagnostiek
+6.2 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+15.7 d boven gem.
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
45.1 d nu+1: 44.7 d+2: 44.8 d80% PI ±3.4 d
Diagnostiek
23.5 d nu+1: 23.6 d+2: 23.6 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
52.7 d nu+1: 52.3 d+2: 51.9 d80% PI ±4.0 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Maag, darm en leverziekten - Algemeen111.3 → 129.1 d+17.8 d
- Sterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)61.3 → 74.2 d+12.9 d
- (Vaat)chirurgische behandeling spataderen (heelkunde)40.7 → 48.3 d+7.6 d
- Operatieve behandeling navelbreuk (hernia umbilicalis) bij volwassenen (heelkunde)59.7 → 66.7 d+7.0 d
- Behandeling vanwege apneu (CPAP, operatieve behandeling) (kno, longgeneeskunde)32.8 → 38.7 d+5.9 d
- Operatieve behandeling contractuur van Dupuytren (plastische chirurgie)43.3 → 48.8 d+5.5 d
Dalers — wachttijd korter
- Apexresectie(s) (kaakchirurgie)51.7 → 40.3 d-11.4 d
- Oogheelkunde - Algemeen102.7 → 93.9 d-8.8 d
- Extractie gebitselement(en), niet in algehele anesthesie (kaakchirurgie)56.2 → 48.6 d-7.6 d
- Percutane niersteenverwijdering (urologie)60.3 → 52.8 d-7.5 d
- Gynaecologie - Algemeen76.0 → 69.9 d-6.1 d
- Slaapapnoe diagnostisch onderzoek / screening (kno, longgeneeskunde, neurologie)50.4 → 44.8 d-5.6 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Radboudumc26 → 163+137 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Dijklanderziekenhuis, Behandelcentrum Waterland Oost, loc. Volendam13 → 150+137 dEchografie (radiologie)
- St. Antonius Zkh, Zuwe Hofpoort Zkh, loc. Woerden49 → 180+131 dUrologie - algemeen
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Nieuwegein49 → 180+131 dUrologie - algemeen
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Utrecht49 → 180+131 dUrologie - algemeen
- Stichting Zorgsaam Zeeuws-Vlaanderen48 → 162+114 dInitiële operatieve behandeling carpaal tunnel syndroom (heelkunde, orthopedie, plastische chirurgie)
- Noordwest Ziekenhuisgroep, locatie Alkmaar123 → 226+103 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- St. Antonius Zkh, Zuwe Hofpoort Zkh, loc. Woerden20 → 120+100 dBehandeling spataderen (endovasculaire procedure) (dermatologie, heelkunde)
- Treant Zorggroep, locatie Bethesda703 → 796+93 dOperatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)
- Medisch Centrum Leeuwarden B.V.34 → 125+91 dTonsillectomie en/of adenotomie (kno)
Snelste verbeteringen
- Isala Diaconessenhuis Steenwijk234 → 30-204 dKindergeneeskunde - Algemeen
- Isala Diaconessenhuis242 → 38-204 dKindergeneeskunde - Algemeen
- Isala Kampen275 → 76-199 dKindergeneeskunde - Algemeen
- Isala klinieken, loc. Zwolle190 → 1-189 dKindergeneeskunde - Algemeen
- Diakonessenhuis Utrecht142 → 16-126 dSlaaponderzoek / Polysomnografie (kno, longgeneeskunde, neurologie)
- Albert Schweitzer Zkh., loc. Dordwijk246 → 127-119 dOperatieve behandeling bij vergrote prostaat (urologie)
- Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp213 → 96-117 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Streekziekenhuis Koningin Beatrix, locatie Winterswijk145 → 42-103 dInterne geneeskunde - Nefrologie
- OLVG locatie Oost, Amsterdam257 → 161-96 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Utrecht150 → 57-93 dOperatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 45.1 d | Diagnostiek landelijk 23.5 d | Behandeling landelijk 52.7 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 38.1 d −7.0 d | 20.3 d −3.2 d | 33.7 d −19.0 d |
| Euregio | 55.7 d +10.6 d | 14.2 d −9.3 d | 50.3 d −2.4 d |
| Limburg | 34.2 d −10.9 d | 18.8 d −4.7 d | 50.0 d −2.7 d |
| Midden-NL | 34.7 d −10.4 d | 26.0 d +2.5 d | 57.8 d +5.1 d |
| Noord-NL | 60.8 d +15.7 d | 29.7 d +6.2 d | 69.0 d +16.3 d |
| Noordwest-NL | 32.0 d −13.1 d | 17.7 d −5.8 d | 50.0 d −2.7 d |
| Oost | 47.8 d +2.7 d | 29.5 d +6.0 d | 59.3 d +6.6 d |
| SpzNet AMC | 28.7 d −16.4 d | 17.3 d −6.2 d | 45.9 d −6.8 d |
| West | 51.0 d +5.9 d | 27.6 d +4.1 d | 75.9 d +23.2 d |
| Zuidwest-NL | 51.1 d +6.0 d | 29.4 d +5.9 d | 54.6 d +1.9 d |
| Zwolle | 68.7 d +23.6 d | 25.8 d +2.3 d | 50.5 d −2.2 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)43.3%
2.088 van 4.824 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)66.4%
905 van 1.362 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)58.3%
1.429 van 2.452 metingen binnen norm
4.216 van 8.638 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Isala KampenPolikliniek+130.8 d bovenKampen · 19 metingen, 95% boven norm
- Isala DiaconessenhuisPolikliniek+105.9 d bovenMeppel · 21 metingen, 76% boven norm
- Alrijne Ziekenhuis LeiderdorpBehandeling+80.1 d bovenLeiderdorp · 17 metingen, 82% boven norm
- Martini ZiekenhuisBehandeling+71.9 d bovenGroningen · 20 metingen, 90% boven norm
- Groene Hart ZiekenhuisBehandeling+69.8 d bovenGouda · 17 metingen, 82% boven norm
- Ommelander Ziekenhuis GroningenPolikliniek+68.8 d bovenScheemda · 45 metingen, 67% boven norm
- Alrijne Ziekenhuis LeidenBehandeling+67.2 d bovenLeiden · 13 metingen, 62% boven norm
- Isala klinieken, loc. ZwollePolikliniek+66.9 d bovenZwolle · 33 metingen, 67% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 10 jun 2025 (≈ 6 maanden geleden) zat 48.7% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 44.5%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
Treeknorm-naleving zakt voor behandeling
58.3% van de metingen zit binnen norm — 1.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 42% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
59.5%
Huidig
58.3%
Δ procentpunt
−1.2 pp
399 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
733
Dalen (z ≤ −2)
323
Extreem (|z| ≥ 3)
399
Structureel dalende trend in polikliniekbezoek
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-36
p-waarde
1.6e-2
Richting
↓ beter
Structureel dalende trend in diagnostiek
Mann-Kendall toetst de richting over de laatste 12 peildata onafhankelijk van het exacte niveau. De dalende beweging is significant (p < 0.05), wat betekent dat de richting waarschijnlijk geen ruis is. Verbetering houdt aan — vaak signaal van capaciteit-uitbreiding of betere triage.
Statistic S
-34
p-waarde
2.4e-2
Richting
↓ beter
Grote daler: Apexresectie(s) (kaakchirurgie)
Apexresectie(s) (kaakchirurgie) (Kaakchirurgie) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 51.7 d terug naar 40.3 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
51.7 d
Nu
40.3 d
Verandering
−11.4 d (−22.1%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.