Treeknorm-naleving zakt voor diagnostiek
64.2% van de metingen zit binnen norm — 2.2 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 36% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
66.4%
Huidig
64.2%
Δ procentpunt
−2.2 pp
Je bekijkt een eerdere briefing van 23 dec 2025. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 52 · 2025
Wachttijden-briefing, 23 dec 2025
Het landelijk beeld voor diagnostiek loopt op met 2.5 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 51.3% over alle metingen heen. 370 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.
Vergelijking: 9 dec 2025 → 23 dec 2025N metingen nu: 8.677Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
44.8d
-0.3 dvs 45.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
26.0d
+2.5 dvs 23.5 d
loopt op tov vorige peildatum
Behandeling
54.4d
+1.7 dvs 52.7 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
51.3%
+0.1 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op
Belangrijkste signalen
Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.
Grote stijger: Kindergeneeskunde - Algemeen
Het landelijke gemiddelde voor Kindergeneeskunde - Algemeen (Kindergeneeskunde (316)) is in twee weken gestegen van 40.5 d naar 48.4 d. 120 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.
Vorige
40.5 d
Nu
48.4 d
Verandering
+7.9 d (+19.5%)
Regio West loopt achter
In de huidige peildatum zit ROAZ-regio West op 3 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 36.7 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.
Behandeling
+23.1 d boven gem.
Diagnostiek
+6.9 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+6.7 d boven gem.
Diagnostiek loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +2.5 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-diagnostiek-verrichtingen.
Vorige peildatum
23.5 d
Huidige peildatum
26.0 d
Verandering
+2.5 d
Landelijke koers
Trend per type-zorg, met voorspelling
Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.
Polikliniek
44.8 d nu+1: 44.7 d+2: 44.9 d80% PI ±3.4 d
Diagnostiek
26.0 d nu+1: 25.4 d+2: 25.6 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
54.4 d nu+1: 53.7 d+2: 53.7 d80% PI ±4.0 d
Verrichtingen-spotlight
Welke verrichtingen bewegen het meest
Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.
Stijgers — oplopend
- Kindergeneeskunde - Algemeen40.5 → 48.4 d+7.9 d
- Primaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)105.1 → 112.9 d+7.8 d
- Ooglidcorrectie (oogheelkunde)52.9 → 59.5 d+6.6 d
- Geïsoleerde/ op zichzelf staande baarmoederverwijdering (gynaecologie)68.0 → 74.5 d+6.5 d
- Operatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)43.7 → 50.1 d+6.4 d
- Operatieve behandeling meniscus en/of kniebanden (geen vers letsel, exclusief artroscopische behandeling) (heelkunde, orthopedie)40.6 → 46.1 d+5.5 d
Dalers — wachttijd korter
- Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)110.5 → 70.5 d-40.0 d
- Oogheelkunde - Algemeen93.9 → 81.7 d-12.2 d
- Neurologie - Hernia rug71.2 → 64.3 d-6.9 d
- Neurologie - Hernia nek75.0 → 68.6 d-6.4 d
- Interne geneeskunde - Nefrologie59.5 → 53.4 d-6.1 d
- Sterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)74.2 → 68.4 d-5.8 d
Per instelling
Grootste bewegers, instelling × verrichting
Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.
Snelste verslechteringen
- Isala Kampen76 → 260+184 dKindergeneeskunde - Algemeen
- Isala Diaconessenhuis38 → 213+175 dKindergeneeskunde - Algemeen
- Isala Diaconessenhuis Steenwijk30 → 205+175 dKindergeneeskunde - Algemeen
- HagaZiekenhuis, locatie Den Haag160 → 330+170 dOogheelkunde - Algemeen
- Tjongerschans62 → 230+168 dPrimaire operatieve behandeling van afwijkingen van neustussenschot (kno)
- Alrijne Ziekenhuis Leiden149 → 274+125 dOperatieve behandeling goedaardige aandoeningen van/rondom de anus (heelkunde, dermatologie)
- Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp96 → 209+113 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Ziekenhuis Rivierenland, locatie Tiel45 → 140+95 dOperatieve behandeling liesbreuk (hernia inguinalis/ hernia femoralis) (heelkunde)
- Franciscus Gasthuis, loc. Rotterdam8 → 100+92 dGynaecologie - Algemeen
- Franciscus Vlietland, loc. Schiedam13 → 100+87 dGynaecologie - Algemeen
Snelste verbeteringen
- Isala Diaconessenhuis1436 → 682-754 dOogheelkunde - Algemeen
- Isala Kampen1436 → 682-754 dOogheelkunde - Algemeen
- Isala klinieken, loc. Zwolle1436 → 682-754 dOogheelkunde - Algemeen
- Radboudumc533 → 299-234 dOperatieve borstreconstructie (plastische chirurgie)
- Spijkenisse Medisch Centrum, loc. Spijkenisse140 → 14-126 dOperatieve behandeling contractuur van Dupuytren (plastische chirurgie)
- Antonius Ziekenhuis Sneek172 → 54-118 dKaakchirurgie
- OLVG locatie Oost, Amsterdam196 → 99-97 dOperatieve behandeling contractuur van Dupuytren (plastische chirurgie)
- Stichting Zaans Medisch Centrum301 → 213-88 dSterilisatie vrouw als zelfstandige verrichting (gynaecologie)
- Sint Antonius Ziekenhuis Locatie Nieuwegein125 → 40-85 dInterne geneeskunde - Nefrologie
- St. Antonius Zkh, Zuwe Hofpoort Zkh, loc. Woerden125 → 40-85 dInterne geneeskunde - Nefrologie
Outliers
Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon
Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.
Regionaal beeld
ROAZ-regio × type-zorg
Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.
| ROAZ-regio | Polikliniek landelijk 44.7 d | Diagnostiek landelijk 26.0 d | Behandeling landelijk 54.4 d |
|---|---|---|---|
| Brabant | 40.1 d −4.6 d | 20.9 d −5.1 d | 36.1 d −18.3 d |
| Euregio | 55.8 d +11.1 d | 18.3 d −7.7 d | 54.5 d +0.1 d |
| Limburg | 34.8 d −9.9 d | 19.0 d −7.0 d | 52.4 d −2.0 d |
| Midden-NL | 34.9 d −9.8 d | 26.2 d +0.2 d | 57.5 d +3.1 d |
| Noord-NL | 54.1 d +9.4 d | 30.6 d +4.6 d | 71.8 d +17.4 d |
| Noordwest-NL | 30.9 d −13.8 d | 17.9 d −8.1 d | 53.1 d −1.3 d |
| Oost | 50.7 d +6.0 d | 34.6 d +8.6 d | 60.7 d +6.3 d |
| SpzNet AMC | 32.7 d −12.0 d | 25.2 d −0.8 d | 47.5 d −6.9 d |
| West | 51.4 d +6.7 d | 32.9 d +6.9 d | 77.5 d +23.1 d |
| Zuidwest-NL | 50.4 d +5.7 d | 30.3 d +4.3 d | 60.4 d +6.0 d |
| Zwolle | 66.6 d +21.9 d | 30.1 d +4.1 d | 51.2 d −3.2 d |
Treeknorm
Naleving en zwaarste overschrijdingen
Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.
Polikliniek (≤28d)44.9%
2.165 van 4.825 metingen binnen norm
Diagnostiek (≤28d)64.2%
882 van 1.373 metingen binnen norm
Behandeling (≤49d)56.8%
1.407 van 2.479 metingen binnen norm
4.223 van 8.677 metingen overschrijden de Treeknorm.
Zwaarste overschrijders
- Isala KampenPolikliniek+97.9 d bovenKampen · 19 metingen, 84% boven norm
- Alrijne Ziekenhuis LeiderdorpBehandeling+86.6 d bovenLeiderdorp · 18 metingen, 89% boven norm
- OLVG WestBehandeling+85.2 d bovenAmsterdam · 9 metingen, 100% boven norm
- Isala DiaconessenhuisPolikliniek+83.5 d bovenMeppel · 21 metingen, 81% boven norm
- Martini ZiekenhuisBehandeling+82.1 d bovenGroningen · 19 metingen, 95% boven norm
- Alrijne Ziekenhuis LeidenBehandeling+78.9 d bovenLeiden · 13 metingen, 69% boven norm
- HagaZiekenhuis, locatie Den HaagDiagnostiek+71.9 d bovenS Gravenhage · 13 metingen, 69% boven norm
- Isala HeerdePolikliniek+59.7 d bovenHeerde · 14 metingen, 71% boven norm
Verdeling
Waar zitten de wachttijden nu?
Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.
Ter referentie: op 24 jun 2025 (≈ 6 maanden geleden) zat 49.9% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 44.5%.
Risico's & learnings
Wat we daarnaast oppikken
Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.
Behandeling loopt landelijk op
Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +1.7 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.
Vorige peildatum
52.7 d
Huidige peildatum
54.4 d
Verandering
+1.7 d
Treeknorm-naleving zakt voor behandeling
56.8% van de metingen zit binnen norm — 1.5 procentpunt minder dan vorige peildatum. Dat betekent dat 43% boven de Treeknorm uitkomt.
Vorige
58.3%
Huidig
56.8%
Δ procentpunt
−1.5 pp
370 extreme uitschieters
Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.
Pieken (z ≥ 2)
762
Dalen (z ≤ −2)
280
Extreem (|z| ≥ 3)
370
Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek
Compliance steeg met 1.6 procentpunt naar 44.9%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.
Vorige
43.3%
Huidig
44.9%
Δ procentpunt
+1.6 pp
Grote daler: Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie)
Operatieve behandeling urine-incontinentie en/of blaasverzakking bij man (urologie) (Urologie (306)) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 110.5 d terug naar 70.5 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.
Vorige
110.5 d
Nu
70.5 d
Verandering
−40.0 d (−36.2%)
Methode
De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.