Zorgadvies
Je bekijkt een eerdere briefing van 3 mrt 2026. Een nieuwere staat klaar.Bekijk nieuwste (29 sep 2026)
Briefing · ISO-week 10 · 2026

Wachttijden-briefing, 3 mrt 2026

Het landelijk beeld voor behandeling loopt op met 1.8 dagen tegenover de vorige peildatum. Treeknorm-naleving zit op 57.4% over alle metingen heen. 417 ziekenhuis-verrichting-combinaties wijken zo sterk af van hun eigen patroon (|z| ≥ 3) dat ze handmatige aandacht verdienen.

Vergelijking: 17 feb 2026 → 3 mrt 2026N metingen nu: 9.191Methode: walk-forward forecast · Mann-Kendall · z-score-anomaliesterug naar overzicht
Polikliniek
41.5d
-0.5 dvs 42.1 d
verbetering tov vorige peildatum
Diagnostiek
23.7d
-0.3 dvs 24.0 d
verbetering tov vorige peildatum
Behandeling
53.2d
+1.8 dvs 51.4 d
loopt op tov vorige peildatum
Treeknorm
57.4%
+1.1 dbinnen norm
gemeten over alle types
Wat valt op

Belangrijkste signalen

Auto-gegenereerd uit de huidige peildatum — geordend op urgentie. Elk signaal is herleidbaar naar de cijfers eronder.

Hoogverrichting

Grote stijger: Besnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)

Het landelijke gemiddelde voor Besnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde) (Urologie (306) / Chirurgie (heelkunde) (303)) is in twee weken gestegen van 55.7 d naar 66.6 d. 54 ziekenhuizen meten deze verrichting; de stijging suggereert capaciteitskrapte buiten één enkele instelling.

Vorige
55.7 d
Nu
66.6 d
Verandering
+10.9 d (+19.6%)
Aandachttrend

Behandeling loopt landelijk op

Tussen de vorige en huidige peildatum steeg het landelijke gemiddelde met +1.8 d. Dit raakt vrijwel alle regio's en type-behandeling-verrichtingen.

Vorige peildatum
51.4 d
Huidige peildatum
53.2 d
Verandering
+1.8 d
Aandachtregio

Regio Zwolle loopt achter

In de huidige peildatum zit ROAZ-regio Zwolle op 2 van de drie type-zorg boven het landelijke gemiddelde — gezamenlijk 28.3 d boven gemiddeld. Dit kan duiden op structurele capaciteitsdruk in de regio.

Diagnostiek
+5.3 d boven gem.
Polikliniekbezoek
+23.0 d boven gem.
Aandachtanomalie

417 extreme uitschieters

Ziekenhuis × verrichting-combinaties met een |z-score| ≥ 3 — meer dan drie standaarddeviaties van hun eigen historische gemiddelde. Doorgaans single-events (terug naar normaal in volgende peildatum), maar herhaalde extremen in dezelfde verrichting verdienen onderzoek.

Pieken (z ≥ 2)
555
Dalen (z ≤ −2)
411
Extreem (|z| ≥ 3)
417
Landelijke koers

Trend per type-zorg, met voorspelling

Solide lijn = historisch gemiddelde van alle instellingen per peildatum. Streepje = voorspelling op basis van helling × tail-EWMA, met 80%-betrouwbaarheidsband.

Polikliniek
41.5 d nu
+1: 41.3 d+2: 40.8 d80% PI ±3.4 d
Diagnostiek
23.7 d nu
+1: 23.5 d+2: 23.4 d80% PI ±2.0 d
Behandeling
53.2 d nu
+1: 53.0 d+2: 52.9 d80% PI ±4.0 d
Verrichtingen-spotlight

Welke verrichtingen bewegen het meest

Landelijk gemiddelde per verrichting tussen vorige en huidige peildatum. Filter: minimaal 5 ziekenhuizen meten de verrichting, en het effect is ≥ 1 dag.

Per instelling

Grootste bewegers, instelling × verrichting

Eén regel per (instelling, verrichting). Filter: vorige meting ≥ 7 dagen, om triviale veranderingen weg te schalen.

Snelste verslechteringen

Snelste verbeteringen

Outliers

Anomalieën: wat valt buiten het eigen patroon

Top z-scores: het verschil tussen huidige meting en het rollende gemiddelde van die specifieke combinatie instelling × verrichting, gedeeld door eigen sigma. |z| ≥ 2.5 betekent: aanzienlijk afwijkend van eigen baseline.

InstellingVerrichtingNuEigen gem.Δz-score
Buitenpolikliniek Medisch Spectrum Twente, loc. Haaksbergen
Haaksbergen
Urologie - algemeen
Polikliniekbezoek
120 d41.7 d+78.3 d+100.6σ
Vijf Meren Kliniek | Haarlem-Noord
Haarlem
Tonsillectomie en/of adenotomie (kno)
Behandeling
119 d56.6 d+62.4 d+43.2σ
Alrijne Ziekenhuis Leiderdorp
Leiderdorp
Colonscopie
Diagnostiek
90 d30.5 d+59.5 d+36.2σ
Spijkenisse Medisch Centrum, loc. Spijkenisse
Spykenisse
Besnijdenis als zelfstandige verrichting (urologie, heelkunde)
Behandeling
24 d42.0 d-18.0 d-31.2σ
Gelre Ziekenhuizen Zutphen
Zutphen
Gynaecologie - Incontinentie voor de vrouw
Polikliniekbezoek
150 d91.4 d+58.6 d+26.7σ
Radboudumc
Nijmegen
IUI (gynaecologie)
Behandeling
12 d24.3 d-12.3 d-25.0σ
Medisch Spectrum Twente, loc. Enschede
Enschede
Vergruizing niersteen (urologie)
Behandeling
35 d25.8 d+9.2 d+23.5σ
IHCH Polyclinic
's-Gravenhage
Longgeneeskunde - Algemeen
Polikliniekbezoek
36 d2.5 d+33.5 d+21.2σ
Spaarne Gasthuis Noord, loc. Haarlem
Haarlem
Interne geneeskunde - Oncologie
Polikliniekbezoek
20 d14.1 d+5.9 d+20.5σ
Radboudumc
Nijmegen
Dotterbehandeling (cardiologie)
Behandeling
32 d3.1 d+28.9 d+18.5σ
Xpert Clinics Apeldoorn
Apeldoorn
Operatieve behandeling meniscus en/of kniebanden (geen vers letsel, exclusief artroscopische behandeling) (heelkunde, orthopedie)
Behandeling
30 d1.8 d+28.2 d+16.1σ
Xpert Clinics Apeldoorn
Apeldoorn
Initiële totale heupvervanging (orthopedie)
Behandeling
30 d1.8 d+28.2 d+16.1σ
Regionaal beeld

ROAZ-regio × type-zorg

Cellen kleuren ten opzichte van het landelijke gemiddelde voor het type-zorg. Donker oranje = relatief lange wachttijd in die regio; donker groen = relatief kort.

ROAZ-regio
Polikliniek
landelijk 41.5 d
Diagnostiek
landelijk 23.7 d
Behandeling
landelijk 53.2 d
Brabant
34.1 d
−7.4 d
18.9 d
−4.8 d
41.1 d
−12.1 d
Euregio
51.6 d
+10.1 d
16.0 d
−7.7 d
55.7 d
+2.5 d
Limburg
29.7 d
−11.8 d
13.8 d
−9.9 d
57.6 d
+4.4 d
Midden-NL
33.1 d
−8.4 d
28.4 d
+4.7 d
52.0 d
−1.2 d
Noord-NL
54.7 d
+13.2 d
27.3 d
+3.6 d
65.6 d
+12.4 d
Noordwest-NL
23.4 d
−18.1 d
9.9 d
−13.8 d
50.2 d
−3.0 d
Oost
48.3 d
+6.8 d
32.1 d
+8.4 d
56.0 d
+2.8 d
SpzNet AMC
31.0 d
−10.5 d
22.4 d
−1.3 d
44.9 d
−8.3 d
West
44.9 d
+3.4 d
34.7 d
+11.0 d
69.4 d
+16.2 d
Zuidwest-NL
45.2 d
+3.7 d
27.2 d
+3.5 d
56.4 d
+3.2 d
Zwolle
64.5 d
+23.0 d
29.0 d
+5.3 d
47.5 d
−5.7 d
Treeknorm

Naleving en zwaarste overschrijdingen

Treeknorm is de wettelijke maximumwachttijd: 28 dagen voor polikliniek/diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Compliance = aandeel metingen binnen die norm.

Polikliniek (≤28d)52.5%

2.682 van 5.105 metingen binnen norm

Diagnostiek (≤28d)70.9%

1.035 van 1.460 metingen binnen norm

Behandeling (≤49d)59.5%

1.563 van 2.626 metingen binnen norm

3.911 van 9.191 metingen overschrijden de Treeknorm.

Zwaarste overschrijders

Verdeling

Waar zitten de wachttijden nu?

Aantal metingen per dagen-bucket, gestapeld op type-zorg. Treeknorm-strepen markeren waar de norm overschreden wordt.

Ter referentie: op 2 sep 2025 (≈ 6 maanden geleden) zat 48.3% van alle metingen onder 28 dagen. Vandaag is dat 49.2%.

Risico's & learnings

Wat we daarnaast oppikken

Aanvullende patronen — minder urgent, maar relevant voor wie de zorg in gaat.

Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor polikliniekbezoek

Compliance steeg met 1.4 procentpunt naar 52.5%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
51.1%
Huidig
52.5%
Δ procentpunt
+1.4 pp
Positieftreeknorm

Treeknorm-naleving stijgt voor diagnostiek

Compliance steeg met 2.1 procentpunt naar 70.9%. Een gunstige beweging — vaak gedreven door enkele zware ziekenhuizen die hun achterstand inhalen.

Vorige
68.8%
Huidig
70.9%
Δ procentpunt
+2.1 pp
Positiefverrichting

Grote daler: Transgender zorg

Transgender zorg (Overige) liet de scherpste verbetering zien — landelijk van 198.4 d terug naar 148.5 d. Een mooie indicator dat de zorg voor deze verrichting weer ruimer wordt.

Vorige
198.4 d
Nu
148.5 d
Verandering
−49.9 d (−25.2%)

Methode

De briefing wordt bij elke pageload vers gegenereerd uit de actuele NZa-database. Deltas vergelijken huidige en vorige peildatum; trends gebruiken Mann-Kendall over de laatste ≤ 12 peildata; voorspellingen komen uit een eenvoudige helling-+-EWMA-ensemble met walk-forward-backtest; anomalieën zijn z-scores tegen de eigen rollende baseline van een (ziekenhuis × verrichting)-combinatie. Treeknorm-norms: 28 dagen voor polikliniek en diagnostiek, 49 dagen voor behandeling. Bron: open NZa-data, tweewekelijks ververst.